Bảo đảm điện cho tăng trưởng hai con số: TPHCM chuẩn bị kịch bản phụ tải vượt 10.000 MW

Ngày 5/5, Tổng công ty Điện lực TPHCM (EVNHCMC) phối hợp Báo Người Lao động tổ chức hội thảo "Bảo đảm năng lượng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số của TPHCM", nhằm trao đổi giải pháp bảo đảm cung ứng điện cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Điện năng – điều kiện tiên quyết cho phát triển công nghệ cao

PGS.TS Lê Quốc Cường, Phó Trưởng Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TPHCM, cho rằng điện là nền tảng cho phát triển, đặc biệt trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, trung tâm dữ liệu.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hướng tới phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050, yêu cầu về nguồn điện không chỉ ở công suất lớn mà còn ở chất lượng và độ tin cậy rất cao. Với các ngành công nghệ cao, chỉ một sự cố gián đoạn điện cũng có thể gây thiệt hại hàng triệu USD.

TPHCM đang đẩy mạnh thu hút đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ cao, kéo theo yêu cầu phát triển lưới điện thông minh, ứng dụng công nghệ số và IoT trong giám sát, vận hành và dự báo nhu cầu.

Cùng quan điểm, ông Trần Việt Hà, Phó Trưởng Ban Quản lý các Khu chế xuất và Công nghiệp TPHCM (Hepza), cho biết khu công nghiệp, khu chế xuất tiếp tục đóng vai trò chủ lực trong tăng trưởng. Xu hướng thu hút doanh nghiệp công nghệ cao, công nghệ số đòi hỏi chất lượng điện ngày càng khắt khe.

Tuy nhiên, thực tế hiện nay, tỷ lệ lắp đặt điện mặt trời mái nhà tại các khu công nghiệp trên địa bàn Thành phố hiện còn thấp (dưới 20%), cho thấy cần cơ chế thúc đẩy mạnh hơn. Các ý kiến đề xuất Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đóng vai trò điều phối, kết nối hiệu quả cung – cầu điện, thay vì chỉ dừng ở mô hình tự sản, tự tiêu.

Chủ động phương án bảo đảm cung ứng điện

Ông Bùi Trung Kiên, Phó Tổng Giám đốc EVNHCMC, cho biết năm 2026, ngành điện thành phố đặt mục tiêu tăng trưởng điện năng khoảng 5% so với năm trước.

Sau khi mở rộng địa bàn, quy mô hệ thống điện TPHCM tăng đáng kể. Năm 2025, công suất cực đại đạt 8.936 MW; tỉ lệ dự phòng khoảng 35%, cơ bản đáp ứng tiêu chí vận hành an toàn.

Năm 2026, EVNHCMC xây dựng các kịch bản cung ứng điện mùa khô, với công suất cực đại dự báo từ 9.556 MW đến 10.059 MW. Sản lượng điện thương phẩm dự kiến khoảng 58,78 tỷ kWh và có thể đạt 60,5 tỷ kWh trong trường hợp nhu cầu tăng cao.

Cơ cấu tiêu thụ điện tiếp tục nghiêng về lĩnh vực công nghiệp – xây dựng, chiếm hơn 52%, cho thấy nhu cầu điện phục vụ sản xuất, công nghệ cao, logistics và hạ tầng đô thị ngày càng lớn.

Để đáp ứng nhu cầu này, EVNHCMC tập trung đầu tư lưới điện 220 kV, 110 kV và lưới phân phối; đẩy mạnh tự động hóa, cho phép xử lý sự cố và chuyển tải điện trong khoảng 5 phút. Dự kiến đến năm 2027 sẽ hoàn thiện lưới điện tự động trên toàn hệ thống.

Cùng với đó, lãnh đạo EVNHCMC cũng nhấn mạnh vai trò sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả của người dân, doanh nghiệp, các cơ quan, công sở, theo Chỉ thị số 10/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, coi đây là giải pháp quan trọng bảo đảm an ninh năng lượng.

Dư địa lớn cho điện mặt trời mái nhà

Theo bà Nguyễn Thị Kim Ngọc, Phó Giám đốc Sở Công Thương TPHCM, Thành phố đang triển khai Chương trình hành động với các nhóm giải pháp nhằm bảo đảm năng lượng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Cụ thể, TPHCM định hướng phát triển cân đối các nguồn điện, ưu tiên dự án quy mô lớn, thân thiện môi trường; đẩy nhanh các dự án điện khí LNG như Hiệp Phước, Long Sơn; đồng thời phát triển mạnh năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện mặt trời mái nhà.

Hiện toàn TPHCM có hơn 22.300 hệ thống điện mặt trời mái nhà, tổng công suất khoảng 1.832 MWp. Tuy nhiên, tiềm năng vẫn còn rất lớn, nhất là trong khu vực dân cư và công nghiệp.

Để khai thác hiệu quả, Thành phố tập trung các giải pháp: Đẩy mạnh truyền thông; đa dạng nguồn vốn (tín dụng xanh, ESCO); hỗ trợ kỹ thuật, chuyển đổi số; xây dựng bản đồ tiềm năng; hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù hỗ trợ doanh nghiệp và người dân.

Đặc biệt, để giải quyết bài toán kỹ thuật về tính không ổn định của nguồn điện, TPHCM định hướng phát triển đồng bộ điện mặt trời mái nhà với hệ thống lưu trữ năng lượng, góp phần giảm áp lực phụ tải giờ cao điểm, nâng cao hiệu quả sử dụng điện và giảm chi phí cho người sử dụng.

"Trong thời gian tới, khi các cơ chế, chính sách hỗ trợ của Trung ương và Thành phố được ban hành đầy đủ, đặc biệt là đối với mô hình điện tự sản xuất – tự tiêu thụ và lưu trữ năng lượng, Thành phố kỳ vọng sẽ tạo cú hích mạnh mẽ thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà, đóng góp tích cực vào mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng và phát triển bền vững", bà Nguyễn Thị Kim Ngọc chia sẻ.

Theo các chuyên gia, với cách tiếp cận đồng bộ và chủ động, TPHCM đang từng bước củng cố an ninh năng lượng, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững.

Lê Anh