“Đầu tàu” kinh tế TPHCM sẵn sàng đón làn sóng đầu tư mới

Bài 1: TPHCM điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư nước ngoài

Sau hợp nhất, TPHCM đang hướng tới trở thành một siêu đô thị - trung tâm tài chính, dịch vụ, thương mại tầm cỡ khu vực và quốc tế. Đồng thời, khẳng định vị thế là địa phương dẫn đầu cả nước về thu hút vốn đầu tư nước ngoài.

Ông Trần Phú Lữ, Giám đốc Trung tâm xúc tiến Thương mại và Đầu tư TPHCM (ITPC) đánh giá, trong bối cảnh tình hình thế giới có nhiều khó khăn và biến động, nhưng các nhà đầu tư nước ngoài vẫn thể hiện niềm tin vững chắc vào môi trường đầu tư của Việt Nam nói chung và đầu tàu kinh tế TPHCM nói riêng - một địa phương năng động, cầu thị và không ngừng đổi mới.

Tiếp tục dẫn đầu cả nước thu hút vốn FDI

Trong năm 2025, có 89 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào TPHCM. Tổng giá trị vốn đầu tư FDI đăng ký trên địa bàn TPHCM, bao gồm cấp mới, điều chỉnh tăng vốn và góp vốn, mua cổ phần, mua lại phần vốn góp, ước đạt gần 8,9 tỷ USD.

TPHCM tiếp tục giữ vững vị trí địa phương dẫn đầu cả nước về thu hút FDI (liên tiếp từ 2022- 2025), với tổng vốn đầu tư nước ngoài còn hiệu lực đạt gần 142 tỷ USD, tương ứng 20.310 dự án đang hoạt động.

Phân tích về sức hút mạnh mẽ đầu tư FDI của TPHCM, ông Trương Văn Phong, Phó Trưởng Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp TPHCM (Hepza), cho biết sau sáp nhập, TPHCM trở thành "siêu đô thị" với vai trò kết nối vùng kinh tế trọng điểm phía nam.

Trên nền tảng đó, Thành phố định hình ba cực phát triển chính: TPHCM (cũ) là trung tâm kinh tế; khu vực Bình Dương là vùng phụ cận công nghiệp; khu vực Bà Rịa- Vũng Tàu là trung tâm cảng biển, công nghiệp hỗ trợ. Với lợi thế mạng lưới này, năm 2025, TPHCM đã thu hút đầu tư khá tốt.

Hepza cho biết, năm 2025, tổng vốn đầu tư thu hút kể cả cấp mới và điều chỉnh tại các KCX&CN đạt hơn 5,3 tỷ USD, vượt 17,5% so với kế hoạch đề ra. Riêng trong lĩnh vực khu công nghiệp, từ đầu năm 2025 đến nay, thành phố đã thu hút lấp đầy khoảng 5,3 triệu m2 công nghiệp. Hiện các khu công nghiệp trên địa bàn Thành phố đạt tỉ lệ lấp đầy khoảng 75%, được đánh giá là một kết quả rất tích cực.

Theo ông Trương Văn Phong, hiện nay Thành phố đang rà soát quy hoạch với mục tiêu bảo đảm quỹ đất phù hợp giai đoạn tới. Tổng thể, TPHCM dự kiến có khoảng 150 khu công nghiệp, diện tích khoảng 50.000 ha. Riêng giai đoạn 2026-2030, Thành phố sẽ phát triển thêm quỹ đất khoảng 16.000 ha để sẵn sàng thu hút các nhà đầu tư mới.

Cùng với việc mở rộng quỹ đất, tạo dư địa mới TPHCM đang đẩy mạnh chuyển đổi các khu công nghiệp (KCN) theo hướng xanh, bền vững, hiện đại, thông minh, tập trung vào thu hút công nghệ cao, năng lượng tái tạo và giảm phát thải ròng (Net Zero) vào năm 2050. TPHCM sẽ chuyển đổi mô hình từ sản xuất thuần túy sang "hệ sinh thái công nghiệp - dịch vụ - đô thị xanh", xây dựng các KCN thế hệ mới, đồng thời phát triển KCN sinh thái, công nghiệp hỗ trợ công nghệ cao và kết nối vùng để tạo hệ sinh thái sản xuất hoàn chỉnh. Theo các chuyên gia, định hướng này góp phần quan trọng giúp Thành phố thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao.

Hoàn thiện chính sách, sẵn sàng đón sóng đầu tư

Theo Sở Tài chính TPHCM, nhằm hướng tới giá trị gia tăng cao, Thành phố đang định hướng thu hút đầu tư có chọn lọc, tập trung vào các ngành công nghệ cao và đổi mới sáng tạo. Đồng thời, Thành phố sẽ nâng cấp, đổi mới các chương trình xúc tiến đầu tư - thương mại - du lịch, đặc biệt các chương trình gắn với ngoại giao kinh tế, theo hướng có trọng tâm, trọng điểm và huy động hiệu quả nguồn vốn tư nhân cũng như FDI.

Tại hội nghị gặp gỡ giữa lãnh đạo Thành phố với cộng đồng doanh nghiệp nước ngoài gần đây, đại diện 9 hiệp hội doanh nghiệp nước ngoài hàng đầu (bao gồm AmCham, EuroCham, AusCham, BritCham, ICham, Jetro, Kocham, SingCham, và NordCham) đánh giá cao môi trường và cơ hội đầu tư vào TPHCM cũng như cam kết sẽ tiếp tục mở rộng đầu tư trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, đại diện các hiệp hội cũng đưa ra các kiến nghị nhằm cải thiện môi trường đầu tư tại TPHCM ngày một thông thoáng và hấp dẫn hơn. Trong đó, tập trung vào việc đơn giản hóa thủ tục hành chính; các cơ chế áp dụng thông lệ quốc tế để xây dựng và phát triển Trung tâm tài chính quốc tế tại TPHCM; về phát triển hạ tầng và logistics, các DN FDI kiến nghị đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông trọng điểm như các tuyến metro, sân bay, cảng biển và phát triển giao thông công cộng theo mô hình TOD; các DN FDI cũng kiến nghị Thành phố ban hành các chính sách tài chính xanh cũng như hợp tác PPP cho các dự án xanh.

Để tạo động lực mới cho thu hút đầu tư, TPHCM đang đẩy mạnh hoàn thiện quy hoạch, phát triển hạ tầng, cải cách cơ chế, chính sách thu hút FDI theo hướng cạnh tranh quốc tế, gắn ưu đãi với hiệu quả dự án. Thành phố tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính, cải thiện các chỉ số PCI, PAPI, PAR Index, tăng cường số hóa, áp dụng mô hình hậu kiểm và triển khai hiệu quả cơ chế một cửa, một cửa liên thông.

Cụ thể, Phó Trưởng ban Hepza Trương Văn Phong cho biết, đến nay, hầu hết các thủ tục được tích hợp theo cơ chế "một cửa", hạn chế đến mức thấp nhất việc doanh nghiệp phải tiếp xúc nhiều cơ quan. Thành phố đang hoàn thiện quy trình số hóa toàn bộ hồ sơ, giúp doanh nghiệp có thể xử lý hồ sơ từ xa, không cần trực tiếp đến cơ quan chức năng. Quan trọng hơn, quy trình thủ tục sẽ được minh bạch hóa, giúp tiết kiệm thời gian, giảm chi phí không chính thức và tạo môi trường minh bạch cho doanh nghiệp.

Theo Phó Giám đốc Sở Tài chính TPHCM Nguyễn Thanh Toàn, trong bối cảnh Thành phố đẩy mạnh triển khai đồng bộ các dự án đầu tư trọng điểm, ngân sách Thành phố chỉ có thể đáp ứng khoảng hơn 20% tổng nhu cầu đầu tư, do đó, TPHCM chuyển sang mô hình huy động vốn đa tầng, gồm mô hình đối tác công - tư (PPP) thế hệ mới, trái phiếu xanh, quỹ đầu tư hạ tầng và khai thác quỹ đất theo mô hình TOD.

Không gian đô thị đã mở rộng thì không gian tài chính cũng phải lớn tương xứng. Nếu không có cơ chế linh hoạt, TPHCM không thể triển khai đồng bộ các dự án chiến lược. "Hiện TPHCM đã thiết kế lại mô hình PPP theo chuẩn quốc tế để thu hút đầu tư vào metro, đường sắt kết nối cảng, sân bay, các trục giao thông liên vùng và trung tâm logistics lớn", ông Toàn cho biết.

Lê Anh

Bài 2: Hai động lực đột phá mới để TPHCM thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế