Đề xuất mở rộng mô hình hợp tác "ba nhà cộng" để phát triển nguồn nhân lực số

Vấn đề này được đại diện các cơ quan quản lý, trường đại học và doanh nghiệp công nghệ tập trung thảo luận tại Hội nghị Cộng đồng học thuật SAP Việt Nam 2026, với chủ đề "Dạy và học trong kỷ nguyên doanh nghiệp tự vận hành", do Đại học Kinh tế TPHCM (UEH) phối hợp với SAP Việt Nam tổ chức từ ngày 12-14/10/2026.

Quản trị hiện đại và yêu cầu về năng lực công nghệ đối với nguồn nhân lực TPHCM

Theo định hướng phát triển đến năm 2030, TPHCM đặt mục tiêu kinh tế số đóng góp khoảng 40% GRDP, hướng tới trở thành trung tâm công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, thành phố đứng trước nhu cầu lớn về nguồn nhân lực, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ thông tin và kinh tế số. Tuy nhiên, việc đáp ứng nhu cầu nhân lực không chỉ đặt ra yêu cầu về số lượng mà còn cả chất lượng, khi doanh nghiệp ngày càng cần những lao động vừa có chuyên môn, vừa thành thạo kỹ năng số, phân tích dữ liệu và ứng dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) vào hoạt động thực tiễn.

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là những động lực quan trọng của tăng trưởng, TPHCM đang đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu mới. Một trong những định hướng trọng tâm là phổ cập năng lực số cho người lao động ở nhiều ngành, nghề, thay vì chỉ tập trung vào lĩnh vực công nghệ thông tin.

Phát biểu tại hội nghị, ông Trần Trọng Tuyên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM, nhấn mạnh: "Thành phố không chỉ cần đội ngũ chuyên gia về trí tuệ nhân tạo, dữ liệu hay công nghệ số, mà đòi hỏi nguồn nhân lực ở mọi lĩnh vực phải có khả năng ứng dụng công nghệ, khai thác dữ liệu, đổi mới quy trình và thích ứng nhanh với môi trường làm việc số. Giá trị công nghệ phải được đo lường bằng hiệu quả công việc, năng suất và lợi ích thực tế cho người dân, doanh nghiệp".

Tại Việt Nam, hiện có hơn 800 doanh nghiệp đang sử dụng các giải pháp quản trị của SAP, trong tổng số hơn 440.000 khách hàng là doanh nghiệp và tổ chức trên toàn cầu. Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) và các tác nhân AI (AI Agents) ngày càng được tích hợp sâu vào quy trình vận hành, nhiều công việc mang tính lặp lại đang từng bước được tự động hóa. Điều này đặt ra yêu cầu đối với nhân sự ở nhiều bộ phận, từ tài chính, nhân sự, chuỗi cung ứng đến tiếp thị, không chỉ thành thạo chuyên môn mà còn phải hiểu quy trình vận hành số, biết khai thác dữ liệu và ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả công việc, hỗ trợ ra quyết định.

Mô hình "ba nhà cộng": Mở rộng liên kết từ giảng đường UEH

Để đáp ứng nhu cầu phát triển nguồn nhân lực số của TPHCM, mô hình liên kết truyền thống giữa Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp đang được đề xuất mở rộng theo hướng tăng cường sự tham gia của các nhà đầu tư, đối tác công nghệ quốc tế và những thành tố khác trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, hình thành mô hình hợp tác "ba nhà cộng".

Từ góc độ cơ sở giáo dục đại học, PGS.TS. Bùi Quang Hùng, Giám đốc Đại học Kinh tế TPHCM (UEH), chia sẻ: "Mục tiêu cốt lõi của hợp tác là đào tạo và nghiên cứu những gì nền kinh tế và xã hội đang cần, chứ không chỉ dừng lại ở những gì nhà trường sẵn có. Doanh nghiệp mang bài toán thực tế, kinh nghiệm và công cụ đến giảng đường; nhà trường phát huy năng lực nghiên cứu, đội ngũ chuyên gia và sinh viên để cùng giải quyết".

Tại Hội nghị Cộng đồng học thuật SAP Việt Nam 2026, UEH đã cụ thể hóa định hướng này thông qua việc ký kết các thỏa thuận hợp tác với SAP Việt Nam và các doanh nghiệp trong hệ sinh thái SAP. Hoạt động hợp tác hướng đến tăng cường gắn kết giữa đào tạo, nghiên cứu với thực tiễn doanh nghiệp, tạo điều kiện để sinh viên sớm tiếp cận các quy trình quản trị hiện đại, không chỉ làm chủ công cụ công nghệ mà còn hiểu rõ phương thức vận hành của doanh nghiệp trong môi trường số.

Trình bày tham luận tại hội thảo với chủ đề "Phát triển nhân tài số, sẵn sàng cho tương lai", TS. Nguyễn Hoàng Lê, Viện trưởng Viện Phát triển Nguồn nhân lực và Kinh doanh (HUREDIN), đặt ra vấn đề: Làm thế nào để tăng cường hiệu quả liên kết giữa doanh nghiệp và nhà trường, thu hẹp khoảng cách giữa nhu cầu thực tế của thị trường lao động và hoạt động đào tạo đại học?

Theo TS. Nguyễn Hoàng Lê, mô hình truyền thống "Đại học đào tạo - Doanh nghiệp tuyển dụng" không còn đáp ứng đầy đủ yêu cầu trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh chóng. Doanh nghiệp cần tham gia sâu hơn, ngay từ những khâu đầu tiên của quá trình đào tạo và nghiên cứu, thông qua mô hình hợp tác gồm 5 bước: Doanh nghiệp đưa ra bài toán thực tiễn; hai bên thống nhất mục tiêu và phương pháp thực hiện; giảng viên, sinh viên phối hợp với chuyên gia doanh nghiệp phát triển giải pháp; tổ chức thử nghiệm trong môi trường được kiểm soát; cuối cùng là đánh giá, cập nhật kết quả để cải tiến hoạt động của doanh nghiệp và chương trình đào tạo của nhà trường.

Mô hình hợp tác này có thể được triển khai theo 4 hướng chính. Thứ nhất, gắn hoạt động học tập với thực tiễn thông qua các tình huống và dự án dành cho sinh viên. Thứ hai, đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng, thử nghiệm các giải pháp nhằm giải quyết bài toán của doanh nghiệp. Thứ ba, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, hướng tới thương mại hóa những ý tưởng có tiềm năng. Thứ tư, nghiên cứu các giải pháp phát triển bền vững, giải quyết những vấn đề về đô thị và môi trường.

Với các nền tảng như SAP, hoạt động hợp tác có thể bắt đầu từ việc giảng dạy các hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP), sau đó từng bước mở rộng sang nghiên cứu, ứng dụng dữ liệu vào thực tiễn.

Theo ông Nguyễn Hồng Việt, Tổng Giám đốc SAP Việt Nam, việc đưa các bài toán thực tiễn cùng những nền tảng quản trị theo tiêu chuẩn quốc tế vào môi trường đại học sẽ góp phần nâng cao năng lực, tạo lợi thế cạnh tranh cho nguồn nhân lực trẻ của TPHCM.

Thông qua việc tiếp cận sớm với công nghệ và quy trình quản trị hiện đại, sinh viên sau khi tốt nghiệp có thể nhanh chóng thích ứng với những thay đổi trong kỷ nguyên "doanh nghiệp tự vận hành", đáp ứng tốt hơn yêu cầu công việc tại các doanh nghiệp, tập đoàn trong nước và quốc tế.

Trên tinh thần đó, việc tăng cường hợp tác giữa UEH, SAP Việt Nam và các đối tác không chỉ thúc đẩy gắn kết giữa đào tạo với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp mà còn góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển TPHCM trở thành trung tâm đào tạo, cung ứng nguồn nhân lực số chất lượng cao, đa lĩnh vực cho vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Minh Thi