Đưa chuyển đổi số đến từng khu dân cư

Bài 1: TPHCM đưa kỹ năng số đến từng khu dân cư

Từ "Bình dân học vụ số", TPHCM đang xây dựng lực lượng nòng cốt ngay tại cơ sở, đưa kỹ năng số đến từng khu dân cư, giúp người dân từng bước làm chủ các nền tảng, dịch vụ số và tham gia an toàn trên môi trường mạng.

Hình thành lực lượng "Đại sứ số" từ cơ sở

Thực hiện chỉ đạo của Trung ương, từ cuối năm 2025, TPHCM phát động phong trào “Bình dân học vụ số” trên địa bàn. Để phong trào đi vào thực chất, Trung tâm Chuyển đổi số TPHCM tổ chức, phối hợp triển khai nhiều lớp đào tạo, tập huấn, hội thảo dành cho cán bộ, công chức, viên chức và người dân tại phường, xã, khu phố, ấp và doanh nghiệp.

Tại cơ sở, các Tổ công nghệ số cộng đồng được thành lập, trực tiếp hướng dẫn người dân tiếp cận và sử dụng các nền tảng, dịch vụ số. Đây là lực lượng quan trọng đưa chuyển đổi số đến từng gia đình, khu dân cư.

Bà Võ Thị Trung Trinh, Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TPHCM, cho biết nhiều người lớn tuổi trước đây còn e ngại sử dụng điện thoại thông minh, nay đã biết mở ứng dụng, nộp giấy tờ trực tuyến và tra cứu thông tin cần thiết. Tinh thần tương trợ cũng được phát huy trong cộng đồng, người biết hướng dẫn người chưa biết, từng bước hình thành cộng đồng học tập số.

Tại một số phường, xã, các Tổ Bình dân học vụ số được thành lập với khoảng 10 thành viên, chủ yếu hướng dẫn người dân sử dụng điện thoại thông minh, truy cập và sử dụng VNeID, thanh toán không dùng tiền mặt, tra cứu thông tin và tiếp cận các tiện ích số thiết yếu.

Cách làm này cho thấy chuyển đổi số ở cơ sở không chỉ là đưa công nghệ đến với người dân, mà trước hết phải giúp người dân biết sử dụng, sử dụng được và sử dụng an toàn.

Năm 2026, TPHCM đặt mục tiêu 100% cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong khu vực công có hiểu biết, kỹ năng số, sử dụng thành thạo các nền tảng, dịch vụ số phục vụ công việc; 100% người dân trong độ tuổi trưởng thành có tri thức cơ bản về chuyển đổi số, có kỹ năng số, khai thác được các dịch vụ số thiết yếu và tham gia an toàn trên môi trường số.

Để đạt mục tiêu này, thành phố xác định cần phát huy vai trò của lực lượng nòng cốt ở cơ sở, cập nhật kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội, từng bước xây dựng lực lượng “Đại sứ số”, đưa phong trào “Bình dân học vụ số” đến từng khu dân cư.

Trong tháng 8 và tháng 9/2026, Ủy ban MTTQ Việt Nam TPHCM tổ chức 16 lớp tập huấn cập nhật kỹ năng số cho lãnh đạo, cán bộ làm công tác Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội, hướng tới xây dựng lực lượng nòng cốt đưa kỹ năng số đến từng khu dân cư.

Các học viên được trang bị 6 nhóm nội dung trọng tâm gồm: bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân; kỹ năng tuyên truyền, vận động người dân tham gia chuyển đổi số; thực hành sử dụng các nền tảng, dịch vụ số thiết yếu; phát huy vai trò “Đại sứ số”; ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác chuyên môn, quản lý và phục vụ nhân dân; tổ chức, vận hành Tổ Bình dân học vụ số tại khu dân cư.

Ông Phạm Minh Tuấn, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TPHCM, cho biết “Bình dân học vụ số” không chỉ là một khóa học hay phong trào mang tính hình thức mà phải trở thành quá trình học tập thường xuyên trong cộng đồng, giúp người dân tự tin sử dụng VNeID, dịch vụ công trực tuyến, các nền tảng, tiện ích số và biết phòng tránh rủi ro trên không gian mạng.

Theo ông Phạm Minh Tuấn, với lợi thế gần dân, sát dân và mạng lưới rộng khắp đến từng ấp, khu dân cư, cán bộ Mặt trận, đoàn viên, hội viên không chỉ tuyên truyền để người dân biết, mà phải trực tiếp hướng dẫn để người dân làm được, đồng hành để người dân sử dụng được và tiếp tục hỗ trợ khi gặp khó khăn.

Từ kỹ năng số đến tiện ích thiết thực

Cùng với trang bị kỹ năng số, TPHCM đang triển khai các mô hình trực tiếp đưa tiện ích số đến khu dân cư, giúp người dân tiếp cận công nghệ thuận tiện hơn trong đời sống hằng ngày.

Một trong những mô hình đáng chú ý là Trạm Công dân số. Thành phố hiện có 8 trạm đi vào hoạt động, ghi nhận hơn 83.000 lượt người dân đến trải nghiệm, sử dụng dịch vụ; trong đó gần 21.000 lượt thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công và hơn 62.000 lượt đo, kiểm tra sức khỏe.

Nhằm mở rộng mô hình, ngày 4/9, Công an TPHCM, Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu cùng các đơn vị, doanh nghiệp tổ chức lễ ký kết Kế hoạch phối hợp nhân rộng Trạm Công dân số trên địa bàn TPHCM.

Trước đó, ngày 24/8/2026, UBND TPHCM ban hành Kế hoạch số 469/KH-UBND về triển khai nhân rộng Trạm Công dân số. Theo kế hoạch, thành phố phấn đấu có tối thiểu 168 trạm, tương ứng mỗi phường, xã, đặc khu có ít nhất một trạm. Trong năm 2026, thành phố triển khai 100 trạm và đến hết quý II/2027 triển khai thêm 68 trạm.

Trạm Công dân số được định hướng trở thành điểm cung cấp thiết bị số tập trung, đa tiện ích, dễ sử dụng và miễn phí, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp tiếp cận các dịch vụ số thiết yếu.

Việc ứng dụng định danh điện tử, VNeID vào đời sống góp phần hình thành công dân số, cộng đồng số tại khu dân cư. Đồng thời, mô hình tạo điểm kết nối thường xuyên giữa lực lượng công an, chính quyền địa phương và người dân, góp phần xây dựng chính quyền số hiện đại, minh bạch, gần dân.

Đại tá Nguyễn Đình Dương, Phó Giám đốc Công an TPHCM, nhấn mạnh việc xây dựng và nhân rộng Trạm Công dân số với nhiều tính năng, tiện ích tích hợp là kết quả của quá trình chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang phục vụ hành chính, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, là chủ thể và đối tượng phục vụ.

Mô hình cung cấp miễn phí các thiết bị số đa tiện ích tại khu dân cư, hỗ trợ người dân không phân biệt độ tuổi hay trình độ sử dụng công nghệ. Đây cũng là một trong những tiêu chí xây dựng lực lượng công an cơ sở “gần dân, trọng dân, hiểu dân, vì nhân dân phục vụ”, đồng thời thể hiện quyết tâm của Công an TPHCM trong việc ứng dụng hiệu quả các tiện ích của Đề án 06, căn cước, định danh và xác thực điện tử vào đời sống xã hội.

Từ xây dựng lực lượng “Đại sứ số” đến hình thành các điểm hỗ trợ trực tiếp tại khu dân cư, TPHCM đang từng bước đưa kỹ năng và tiện ích số đến gần hơn với người dân, tạo điều kiện để người dân chủ động tham gia quá trình số hóa.

Linh Văn

Bài 2: TPHCM đưa chuyển đổi số đến từng khu phố, từng hộ dân