EVNHCMC hướng dẫn cách phòng tránh điện giật khi ngập nước

TPHCM đang bước vào cao điểm mùa mưa bão. Những trận mưa lớn gây ngập tại nhiều khu vực, ảnh hưởng đến đời sống, sinh hoạt của người dân và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn điện. Trước tình hình đó, Tổng công ty Điện lực TPHCM (EVNHCMC) đã tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn khách hàng sử dụng điện an toàn, đồng thời chỉ đạo các đơn vị trực thuộc chủ động phòng ngừa tai nạn điện trong mùa mưa bão.

Nhằm giúp người dân hạn chế nguy cơ điện giật, đặc biệt khi nhà ở và khu dân cư bị ngập nước, ông Luân Quốc Hưng, Phó Tổng Giám đốc EVNHCMC, đưa ra một số khuyến cáo về cách phòng tránh và xử lý các tình huống mất an toàn điện.

Chủ động ngắt điện khi nước có nguy cơ tràn vào nhà

Theo ông Luân Quốc Hưng, trước hết, người dân cần xác định vị trí cầu dao, aptomat tổng (CB tổng), ổ cắm, dây dẫn và các thiết bị điện trong nhà để chủ động phương án xử lý khi nước dâng. Khi nước có nguy cơ tiếp xúc với ổ cắm, dây dẫn hoặc thiết bị điện, cần ngắt nguồn điện tại khu vực có nguy cơ ngập hoặc ngắt toàn bộ hệ thống điện trong nhà, ngoài sân và khu vực hàng rào.

Việc ngắt điện phải được thực hiện khi tay khô, nơi đứng khô ráo và đường tiếp cận thiết bị đóng cắt bảo đảm an toàn. Nếu không thể ngắt riêng khu vực có nguy cơ ngập, cần ngắt CB tổng trước khi nước tràn vào.

Sau khi ngắt điện, nếu điều kiện cho phép, người dân có thể rút phích cắm, di chuyển thiết bị điện và ổ cắm di động lên vị trí cao, khô ráo. Tuy nhiên, không nên mải kê dọn tài sản mà chậm ngắt điện hoặc đưa người ra khỏi khu vực nguy hiểm.

Trường hợp nước đã ngập và không thể tiếp cận cầu dao, CB tổng một cách an toàn, tuyệt đối không lội vào nước để ngắt điện, rút phích cắm hoặc di chuyển thiết bị. Người dân cần tránh xa khu vực nghi có điện rò rỉ, đồng thời liên hệ tổng đài chăm sóc khách hàng của EVN qua số 1558 hoặc EVNHCMC qua số 1900 54 54 54, cung cấp địa chỉ, tình trạng ngập và đề nghị ngành điện hỗ trợ xử lý, ngắt nguồn điện khi cần thiết.

Đặc biệt, không tự tháo công tơ, cắt dây điện hoặc dùng cây, sào để thao tác cầu dao từ xa. Người dân cũng không được chủ quan khi khu vực đang mất điện, bởi nguồn điện có thể được khôi phục bất cứ lúc nào.

Đối với nhà có hệ thống điện mặt trời, bộ lưu điện hoặc máy phát điện, cần lưu ý nguy cơ vẫn tồn tại nguồn điện khác ngay cả khi đã ngắt điện lưới. Việc kiểm tra, cô lập những nguồn điện này phải do người có chuyên môn thực hiện.

Nếu xảy ra tình huống cần cứu nạn, cứu hộ, người dân gọi ngay số 114 và tuyệt đối không chạm trực tiếp vào người bị điện giật khi chưa bảo đảm nguồn điện đã được cách ly an toàn.

Sử dụng máy bơm chống ngập đúng cách, phòng ngừa điện giật

Theo ông Luân Quốc Hưng, trong quá trình chống ngập, người dân thường sử dụng máy bơm điện, dây điện kéo dài và ổ cắm di động. Nếu lắp đặt, vận hành không đúng cách, những thiết bị này có thể tiềm ẩn nguy cơ điện giật, chập cháy.

Các tình huống nguy hiểm thường gặp gồm đặt ổ cắm, phích cắm hoặc mối nối điện trên nền ướt; sử dụng dây dẫn bong tróc lớp cách điện, mối nối tạm dễ thấm nước; cắm nhiều thiết bị công suất lớn vào một ổ điện hoặc sử dụng dây kéo dài không đủ khả năng chịu tải. Đặc biệt, việc đứng trong nước để cắm điện, chạm vào máy bơm hoặc kéo dây dẫn có thể gây điện giật khi thiết bị bị rò điện.

Để bảo đảm an toàn, máy bơm phải phù hợp với môi trường sử dụng và được lắp đặt theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Đối với máy bơm thông thường không được thiết kế để hoạt động ngập nước, tuyệt đối không để phần động cơ bị ngập vì có nguy cơ rò điện.

Dây dẫn, phích cắm phải nguyên vẹn, có khả năng chịu tải phù hợp. Ổ cắm và các điểm đấu nối cần đặt ở vị trí cao, khô ráo, tránh nước bắn. Không dùng túi ni lông bọc mối nối để thay thế các phụ kiện bảo vệ điện chuyên dụng. Dây dẫn không được bố trí tại nơi dễ bị đè, kẹp hoặc kéo căng. Dây điện sử dụng trên cuộn phải tuân thủ hướng dẫn về tải của nhà sản xuất.

Nguồn điện cấp cho máy bơm cần có thiết bị bảo vệ quá tải, ngắn mạch và chống rò điện phù hợp. Những thiết bị có yêu cầu nối đất bảo vệ phải được nối đất đúng kỹ thuật.

Khi vận hành, người sử dụng phải đứng ở nơi khô ráo, an toàn, không để người khác đi vào khu vực nước ngập có đặt máy bơm đang hoạt động. Trước khi di chuyển máy bơm, gỡ rác hoặc sửa chữa, phải ngắt nguồn điện và bảo đảm không còn nguy cơ điện giật.

Trường hợp CB hoặc thiết bị chống rò điện liên tục ngắt, cần dừng sử dụng và đề nghị người có chuyên môn kiểm tra, xử lý. Tuyệt đối không cố đóng điện nhiều lần, thay CB có dòng định mức lớn hơn hoặc vô hiệu hóa thiết bị bảo vệ.

Ông Luân Quốc Hưng lưu ý, khi chưa bảo đảm các điều kiện an toàn điện, người dân không nên vận hành máy bơm điện để chống ngập.

Sau khi nước rút, người dân không nên vội đóng điện trở lại, ngay cả khi thiết bị đã khô. Cần tiếp tục ngắt nguồn điện tại những khu vực bị ảnh hưởng và nhờ người có chuyên môn kiểm tra hệ thống điện, thiết bị từng bị ngập hoặc nghi ngấm nước.

Các hạng mục cần kiểm tra gồm tủ điện, CB, thiết bị chống rò, công tắc, ổ cắm, hộp nối dây; dây dẫn, cáp điện tại khu vực thấp hoặc tường còn ẩm; hệ thống nối đất bảo vệ và các thiết bị điện như máy bơm, máy giặt, tủ lạnh, máy nước nóng.

Việc kiểm tra phải bao gồm đánh giá tình trạng hư hỏng, đo điện trở cách điện, kiểm tra tính liên tục của dây bảo vệ, tình trạng nối đất và khả năng hoạt động của thiết bị chống rò. Không thể kết luận hệ thống điện đã an toàn chỉ bằng quan sát hoặc sờ thấy thiết bị đã khô. Những thiết bị không bảo đảm an toàn phải được sửa chữa hoặc thay thế trước khi cấp điện trở lại.

Lắp thiết bị chống rò không có nghĩa là hết nguy cơ điện giật

Để tăng cường bảo vệ chống điện giật, nhất là tại các khu vực ẩm ướt, dễ ngập nước, người dân nên lắp thiết bị chống rò điện có dòng rò tác động danh định không quá 30 mA, phù hợp với hệ thống điện.

Theo khuyến cáo, hai loại thiết bị phổ biến là RCCB và RCBO. Trong đó, RCCB có chức năng bảo vệ chống dòng rò nhưng cần phối hợp với thiết bị bảo vệ quá tải, ngắn mạch; còn RCBO tích hợp cả ba chức năng. Việc lựa chọn phải căn cứ vào điện áp, dòng tải, đặc tính dòng rò của hệ thống và được người có chuyên môn lắp đặt đúng kỹ thuật.

Bên cạnh thiết bị chống rò, hệ thống dây dẫn và các biện pháp bảo vệ chống điện giật cũng cần được kiểm tra thường xuyên. Dây dẫn phải có tiết diện phù hợp với công suất sử dụng, lớp cách điện nguyên vẹn; các mối nối bảo đảm kỹ thuật và được bố trí tránh nguy cơ ngập nước.

Đối với thiết bị có yêu cầu nối đất bảo vệ, đặc biệt là thiết bị có vỏ kim loại như máy giặt, máy nước nóng, máy bơm, hệ thống nối đất phải được lắp đặt đúng kỹ thuật, phù hợp với sơ đồ cấp điện của công trình. Người dân không tự ý đấu nối vỏ thiết bị vào dây trung tính hoặc cải tạo hệ thống nối đất mà cần nhờ thợ điện có chuyên môn thực hiện.

Đáng lưu ý, việc lắp thiết bị chống rò không đồng nghĩa loại bỏ hoàn toàn nguy cơ điện giật. Trong một số tình huống, chẳng hạn khi người chạm đồng thời vào dây pha và dây trung tính, dòng điện đi và về vẫn cân bằng nên thiết bị có thể không ngắt. Thiết bị cũng có thể không hoạt động đúng nếu bị hỏng, đấu nối sai hoặc lựa chọn không phù hợp.

Vì vậy, thiết bị chống rò chỉ là một lớp bảo vệ bổ sung, không thay thế các biện pháp cách điện, nối đất và thao tác an toàn.

Người dân cần kiểm tra thiết bị bằng nút TEST theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Nếu thiết bị không ngắt khi thử, phải ngừng sử dụng và nhờ người có chuyên môn kiểm tra, xử lý. Việc sử dụng nút TEST không thay thế cho kiểm tra toàn bộ hệ thống điện, đặc biệt sau khi bị ngập nước.

Việt Hoa