Khám sức khỏe toàn dân - Bài 2: Linh hoạt cách làm, huy động nguồn lực y tế

Linh hoạt để người dân dễ tiếp cận

Đối với người cao tuổi, người khuyết tật hoặc phải dành phần lớn thời gian cho công việc mưu sinh, việc đến bệnh viện khám sức khỏe không phải lúc nào cũng thuận tiện. Vì vậy, cùng với tổ chức khám tại các cơ sở y tế, nhiều địa phương ở TPHCM đã đưa điểm khám đến gần khu dân cư, bố trí thời gian phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Tại phường Phú Định, hoạt động khám sức khỏe được tổ chức ở các điểm gần nơi ở của người dân, đồng thời có hình thức khám lưu động cho những trường hợp hạn chế khả năng đi lại.

Trong đợt cao điểm tháng 8/2026, địa phương ghi nhận những trường hợp người dân phải sử dụng xe lăn, ít có điều kiện đến bệnh viện do khó khăn trong sinh hoạt và mưu sinh. Việc tổ chức điểm khám gần nhà giúp họ thuận tiện hơn trong quá trình kiểm tra sức khỏe.

Phường Phú Định có khoảng 137.000 dân. Theo thông tin địa phương công bố trong đợt cao điểm ngày 22/8, khoảng 20.000 người đã được khám sức khỏe, tương đương 14% dân số.

Một bộ phận người dân chưa chủ động tham gia vì cho rằng mình đã có bảo hiểm y tế hoặc từng khám tại các cơ sở y tế khác. Một số người cũng chưa hiểu đầy đủ khả năng khám, sàng lọc của trạm y tế.

Để đẩy nhanh tiến độ, phường phối hợp với các bệnh viện tổ chức điểm khám tại khu dân cư, bố trí đội khám lưu động và mở rộng thời gian khám ngoài giờ hành chính.

Theo bà Nguyễn Thị Ngọc Thi, quyền Giám đốc Trạm Y tế phường Phú Định, với người cao tuổi không thể đến điểm khám tập trung, nhân viên y tế được bố trí đến tận nhà để kiểm tra các chỉ số cơ bản, tư vấn dinh dưỡng, thăm khám và lấy mẫu máu thực hiện những xét nghiệm cần thiết như đường huyết, chức năng gan, thận.

Địa phương cũng triển khai các hoạt động khám vào buổi tối, tạo điều kiện cho lao động tự do và những người khó sắp xếp thời gian trong giờ hành chính. Trong đợt cao điểm tháng 8, phường thành lập 4 đội chăm sóc sức khỏe liên tục, phối hợp rà soát, vận động và hỗ trợ người dân tham gia khám.

Tại xã đảo Thạnh An, việc tổ chức khám được điều chỉnh theo đặc điểm địa bàn, điều kiện đi lại và từng nhóm dân cư.

Theo Sở Y tế TPHCM, đến ngày 19/9, Thạnh An là xã đầu tiên của Thành phố hoàn thành khám sức khỏe, sàng lọc cho 100% người dân, với 2.950/2.950 người được khám.

Để đạt kết quả này, Bệnh viện Từ Dũ - Cơ sở 2 phối hợp với Trạm Y tế và chính quyền địa phương rà soát từng nhóm dân cư, xây dựng kế hoạch và tổ chức nhiều đợt khám. Các bệnh viện như Lê Văn Thịnh, Nhi đồng Thành phố, Răng Hàm Mặt, Tai Mũi Họng, Da Liễu, Mắt cùng các đơn vị liên quan cử nhân lực hỗ trợ khám, sàng lọc theo từng nhóm đối tượng.

Sau những đợt khám tập trung, địa phương tiếp tục rà soát danh sách, mời những người chưa tham gia đến khám bổ sung. Với người cao tuổi, người khuyết tật hoặc hạn chế khả năng đi lại, các đội y tế tổ chức khám tại nhà.

Việc kết hợp nhiều hình thức khám và rà soát từng trường hợp chưa tham gia giúp Thạnh An hoàn thành mục tiêu bao phủ dân số trên địa bàn.

Huy động các bệnh viện, tăng cường hỗ trợ y tế cơ sở

Để triển khai chương trình trên quy mô toàn Thành phố, Sở Y tế TPHCM huy động các bệnh viện công lập, ngoài công lập, trung tâm y tế khu vực, phòng khám đa khoa và trạm y tế tham gia, phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức khám theo điều kiện thực tế.

Theo kế hoạch triển khai đợt cao điểm 150 ngày đêm từ tháng 7/2026, mỗi xã, phường, đặc khu được phân công một hoặc nhiều cơ sở khám, chữa bệnh đồng hành. Chính quyền địa phương chịu trách nhiệm rà soát danh sách, vận động người dân, bố trí địa điểm; các cơ sở y tế hỗ trợ nhân lực, trang thiết bị và chuyên môn.

Tại Bệnh viện Nhân dân 115, BSCK2 Trần Văn Sóng, Giám đốc Bệnh viện, cho biết đơn vị đã thành lập 9 đội khám lưu động, đưa bác sĩ, nhân viên y tế và trang thiết bị đến phục vụ người dân tại 8 phường, xã.

Bệnh viện cũng bố trí khu vực khám riêng tại cơ sở, đồng thời phối hợp với địa phương thực hiện khám tại nhà cho những trường hợp cần hỗ trợ.

Một cách làm đáng chú ý là kết hợp chương trình khám sức khỏe toàn dân với hoạt động khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế tại bệnh viện. Người dân chưa tham gia chương trình được hướng dẫn thực hiện những nội dung khám còn thiếu. Những kết quả xét nghiệm, cận lâm sàng đã có và còn phù hợp được sử dụng lại, hạn chế thực hiện trùng lặp không cần thiết.

Tính đến ngày 17/8, Bệnh viện Nhân dân 115 đã thực hiện 2.748 lượt khám sức khỏe toàn dân tại 8 phường, xã, trong đó 1.369 lượt tại bệnh viện và 1.379 lượt khám lưu động ở địa phương.

Bên cạnh các cơ sở công lập, hệ thống y tế ngoài công lập cũng tham gia chương trình theo hướng dẫn của Sở Y tế và khả năng thực tế của từng đơn vị.

Tại Bệnh viện Đa khoa An Sinh, bệnh viện phối hợp với địa phương tổ chức khám sức khỏe cho người dân vào thứ Năm hằng tuần, trung bình mỗi ngày khám tiếp nhận khoảng 50-60 trường hợp.

BSCK2 Đặng Văn Tuấn, Trưởng Phòng Kế hoạch tổng hợp Bệnh viện Đa khoa An Sinh, cho biết bệnh viện chủ động bố trí nhân lực, sắp xếp hoạt động khám phù hợp với điều kiện thực tế, đồng thời bảo đảm yêu cầu chuyên môn trong quá trình thực hiện.

Bệnh viện cũng bố trí khu vực tiếp nhận riêng cho chương trình và triển khai hình thức đăng ký, xác nhận lịch hẹn để người dân chủ động sắp xếp thời gian đến khám.

Sự tham gia của các cơ sở ngoài công lập bổ sung nguồn lực và địa điểm khám cho người dân, trong khi việc phối hợp với trạm y tế và chính quyền địa phương giúp hoạt động khám được tổ chức phù hợp hơn với điều kiện từng khu dân cư.

Từ hình thức khám gần nhà, ngoài giờ hành chính tại Phú Định đến cách tổ chức tại xã đảo Thạnh An, thực tế triển khai cho thấy việc tiếp cận những nhóm dân cư khó tham gia chương trình đòi hỏi sự chủ động của chính quyền địa phương và cơ sở y tế, thay vì chỉ chờ người dân đến khám.

Cùng với mở rộng số người được khám, ngành y tế còn phải bảo đảm những trường hợp phát hiện bất thường được tư vấn, hướng dẫn khám tiếp và theo dõi phù hợp.

Nguyễn Trần

Bài 3: Khám sức khỏe toàn dân - Từ kết quả khám đến quản lý sức khỏe lâu dài