Khi thể thao tạo lý do để du khách quay lại TPHCM

Du lịch thể thao đang tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm gần đây, trong bối cảnh du khách ngày càng tìm kiếm những hành trình giàu trải nghiệm và tính cá nhân hóa. Theo tổ chức nghiên cứu thị trường Grand View Research, quy mô thị trường của phân khúc này có thể đạt 2.776 tỷ USD vào năm 2033.

Người đến vì thể thao, ở lại vì điểm đến

Từ marathon, triathlon, đua xe đạp đến golf hay các môn thể thao ngoài trời, các sự kiện thể thao ngày càng trở thành động lực để du khách lên kế hoạch cho cả một hành trình khám phá.

Việt Nam đang dần khẳng định vị thế là một trong những điểm đến thể thao hấp dẫn của khu vực Đông Nam Á. Mỗi năm, có hàng chục giải chạy được tổ chức trải dọc đất nước với nhiều quy mô. Khách du lịch không ngần ngại đến miền núi, cao nguyên, biển đảo, các đô thị hiện đại hay đô thị di sản để tham gia các hoạt động này.

Sự đa dạng về địa hình, khí hậu và cảnh quan giúp mỗi giải đấu mang một màu sắc riêng, đồng thời mang đến cho vận động viên cơ hội khám phá văn hóa và thiên nhiên của từng địa phương. Nếu như trước đây, các giải chạy chủ yếu thu hút người tham gia trong nước thì hiện nay Việt Nam đã hình thành hệ thống giải đấu diễn ra quanh năm từ Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng đến Huế, Sa Pa, Đà Lạt hay Phú Quốc, Côn Đảo.

Dữ liệu từ nền tảng du lịch trực tuyến Traveloka cho thấy, Giải Marathon TPHCM diễn ra từ ngày 9-11/1 năm nay đã tạo ra sức hút vượt ra ngoài phạm vi một giải đấu thể thao. Nhu cầu tìm kiếm du lịch tăng tại tất cả các thị trường mà nền tảng theo dõi, nổi bật là Hàn Quốc với mức tăng 206%, Nhật Bản tăng 109% và Singapore tăng 107%.

Những con số này cho thấy, một sự kiện thể thao không chỉ thu hút người trực tiếp tham gia mà còn có thể kéo theo nhu cầu đi lại, lưu trú và trải nghiệm tại điểm đến.

Tại TPHCM, xu hướng này đang ngày càng rõ nét. Từ Run To Live, Techcombank International Marathon, VnExpress Marathon đến HCMC Marathon..., hầu như tuần nào Thành phố cũng có giải chạy thu hút hàng nghìn vận động viên.

Khi một vận động viên đến Thành phố để tham gia sự kiện, họ có thể lưu trú thêm vài ngày cùng người thân, bạn bè và tham gia các hoạt động bên lề. Khi đó, lợi ích không chỉ dừng lại ở sự kiện thể thao. Khách sạn có thêm khách, nhà hàng tăng doanh thu, ngành vận tải, bán lẻ và các điểm vui chơi cũng được kích cầu.

Giải Marathon Quốc tế Thành phố Hồ Chí Minh Techcombank lần thứ 9 năm 2026 dự kiến diễn ra từ ngày 04-06/12, thu hút 20.000-23.000 vận động viên trong nước và quốc tế, góp phần quảng bá hình ảnh điểm đến, sản phẩm và dịch vụ du lịch Thành phố.

Phó Giám đốc Sở Du lịch TPHCM Lê Trương Hiền Hòa cho biết, Thành phố đang phát triển đa dạng các sản phẩm du lịch, trong đó du lịch thể thao là một hướng đi giàu tiềm năng. Du khách tham dự các sự kiện thường đi cùng gia đình, bạn bè, thưởng thức ẩm thực, mua sắm và khám phá điểm đến, từ đó gia tăng thời gian lưu trú và mức chi tiêu tại TPHCM.

Khi đường đua trở thành hành trình khám phá

Không chỉ các giải chạy, TPHCM đang từng bước khai thác những loại hình thể thao phù hợp để hình thành sản phẩm mang bản sắc riêng.

Trong các ngày 29 và 30/8 tới đây, Saigontourist Group phối hợp Liên đoàn Xe Thể thao TPHCM tổ chức "Ngày hội Xe đạp Saigontourist Group vì cộng đồng năm 2026", dự kiến thu hút hơn 1.000 người tham dự.

Ngày hội gồm 3 hoạt động: Thử thách đạp xe siêu bền, diễu hành xe đạp và giải đua xe đạp tranh Cúp Saigontourist Group vì cộng đồng 2026. Hành trình trải dài từ khu trung tâm đến Cần Giờ, qua nhiều địa danh nổi tiếng của Thành phố, kết hợp trải nghiệm cảnh quan sinh thái và khám phá ẩm thực địa phương.

Ở góc độ này, thể thao không còn chỉ là mục tiêu của chuyến đi mà trở thành phương tiện để du khách khám phá điểm đến.

Sự bùng nổ của các giải chạy bán marathon, marathon, việt dã... cũng góp phần định hình diện mạo mới cho du lịch TPHCM. Tương tự nhiều tỉnh, thành cả nước, Thành phố đang từng bước khai thác các loại hình thể thao phù hợp để hình thành những sản phẩm mang bản sắc riêng.

Tại khu vực TPHCM trước đây, thể thao đêm phát triển mạnh mẽ với nhiều sự kiện như Marathon TPHCM Midnight, HCM City Night Run cùng các cộng đồng chạy bộ, đạp xe và pickleball vào buổi tối, góp phần làm phong phú đời sống đô thị hiện đại.

Trong khi đó, tại Bình Dương trước đây, phong trào thể thao cộng đồng thể hiện qua các sự kiện tiêu biểu như giải việt dã chào năm mới BTV hay giải bóng đá cộng đồng Cúp Becamex Group.

Ở khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây, nhiều giải marathon, đua thuyền, 3 môn phối hợp, bóng chuyền bãi biển... đã khai thác lợi thế biển một cách hiệu quả.

Những hoạt động này cho thấy không gian của du lịch thể thao không bó hẹp trong sân đấu. Đó có thể là đường phố, không gian đô thị về đêm, tuyến đường ven biển hay hành trình về vùng sinh thái.

Từ sân đấu đến hệ sinh thái kinh tế

Thống kê từ Sở Du lịch TPHCM cho thấy, trong 8 tháng đầu năm 2026, Thành phố đón khoảng 7,77 triệu lượt khách quốc tế, đạt 70,6% kế hoạch năm và 35,5 triệu lượt khách nội địa, đạt 71% kế hoạch. Tổng thu du lịch ước đạt 259.696 tỷ đồng, hoàn thành 78,7% kế hoạch năm.

Riêng tháng 8, TPHCM ước đón 635.000 lượt khách quốc tế, 3,82 triệu lượt khách nội địa và đạt tổng thu du lịch 22.230 tỷ đồng.

Trong bức tranh chung đó, du lịch thể thao không chỉ tạo doanh thu từ vé và tài trợ mà còn lan tỏa nguồn thu hàng chục tỷ đồng mỗi mùa giải đến khách sạn, nhà hàng, vận tải, bán lẻ địa phương.

Theo Phó Giám đốc Sở VH&TT TPHCM Nguyễn Nam Nhân, Thành phố nên chuyển từ "điểm đến tham quan" sang "điểm đến có lý do để quay lại". Trong đó, lĩnh vực thể thao đang trở thành một lý do đủ sức thuyết phục. Một sự kiện chỉ kéo dài vài giờ nhưng có thể tạo nên chuyến du lịch 3-5 ngày.

Lợi thế của TPHCM là hệ sinh thái dịch vụ đã phát triển đồng bộ. Khách sạn, nhà hàng, trung tâm thương mại, tuyến phố đi bộ và không gian văn hóa có khả năng hấp thụ, khuếch đại hiệu quả kinh tế từ các sự kiện thể thao.

Không bó hẹp ở góc độ phong trào hay thành tích, TPHCM đã xem thể thao như một ngành kinh tế giải trí hoàn chỉnh. Giám đốc Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT TPHCM Lý Đại Nghĩa cho biết, ước tính từ năm 1986 đến cuối năm 2025, TPHCM phối hợp tổ chức hơn 500 giải thể thao quốc tế uy tín như Giải bóng bàn Cây vợt vàng, Marathon quốc tế, Cúp cầu lông thế giới, Cờ vua quốc tế, Billiards carom 3 băng thế giới…

Mỗi giải đấu quốc tế không chỉ là sân chơi thể thao mà còn góp phần quảng bá hình ảnh một thành phố năng động, cởi mở và hiếu khách; mang lại giá trị kinh tế, truyền thông và tạo động lực cho nhiều ngành dịch vụ phát triển.

Giải vô địch Teqball thế giới 2024 do TPHCM lần đầu đăng cai là một minh chứng. Theo thống kê từ ban tổ chức, giải đấu đã tiếp cận 470 triệu lượt khách hàng tiềm năng toàn cầu, được truyền thông tại 74 quốc gia và mang lại tổng giá trị truyền thông khoảng 2,1 triệu USD.

Liên hoan Võ thuật quốc tế TPHCM 2025 cũng đã biến không gian đô thị thành sân khấu văn hóa - thể thao sống động, thu hút khoảng 35.000 khán giả, tạo 8,67 triệu lượt tiếp cận trên mạng xã hội và mang lại giá trị truyền thông 16,5 tỷ đồng.

Như vậy, biên độ ảnh hưởng của thể thao đã vượt khỏi khuôn khổ thi đấu. Từ những giải chạy, đạp xe, đua thuyền đến các liên hoan võ thuật quốc tế, nhiều sự kiện đang được định hướng phát triển như những sản phẩm du lịch chuyên biệt, mang lại lợi ích kinh tế và gia tăng sức hút cho điểm đến.

Nền tảng từ cộng đồng

Một thị trường du lịch thể thao muốn phát triển bền vững không thể chỉ dựa vào các giải đấu lớn. Theo Phó Giám đốc Sở VH&TT TPHCM Nguyễn Nam Nhân, Thành phố hiện có 36,7% dân số tập luyện thể dục thể thao thường xuyên, 32% gia đình thể thao và hơn 15.600 cơ sở, câu lạc bộ thể thao phục vụ nhu cầu tập luyện.

Đây là thị trường gốc rất quan trọng. Nếu không có cộng đồng đủ lớn, sẽ khó phát triển dịch vụ, sự kiện, bán lẻ và tài trợ thể thao bền vững.

Từ nền tảng đó, cách tiếp cận mới xác định thể thao là một hệ sinh thái nhiều lớp, gồm tổ chức sự kiện, tài trợ, bản quyền, đào tạo, bán lẻ, du lịch và công nghệ.

Với TPHCM, phát triển du lịch thể thao vì thế không chỉ là thêm một sản phẩm để thu hút du khách. Quan trọng hơn, đó là cách kết nối hoạt động thể thao với hệ thống dịch vụ, không gian đô thị và các sản phẩm du lịch, qua đó tạo thêm lý do để du khách đến, ở lại lâu hơn và tiếp tục quay trở lại Thành phố.

Nhật Thy