Nâng cao cảnh giác để các giao dịch ngân hàng an toàn trên không gian mạng

Trong Hội thảo "Giao dịch ngân hàng an toàn trên không gian mạng", diễn ra sáng 8/3, tại TPHCM, PGS. TS. Nguyễn Thị Thu Trang, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Văn Hiến (TPHCM) cho biết, trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh mẽ, các hoạt động tài chính, giao dịch tiền tệ ngày càng được thực hiện trên nền tảng công nghệ. Điều này mang lại nhiều tiện ích nhưng cũng kéo theo không ít rủi ro như đánh cắp dữ liệu, lừa đảo trực tuyến hay các hình thức tấn công công nghệ cao.

Hiện nay, chỉ một thao tác bất cẩn trên không gian mạng cũng có thể khiến người dùng mất đi tài sản, thậm chí là thành quả tích lũy trong nhiều năm. Vì vậy, đảm bảo an toàn tài chính cá nhân không chỉ là vấn đề của mỗi người mà còn là nền tảng cho sự phát triển bền vững của xã hội.

Nâng cao ý thức cảnh giác trên môi trường mạng

Chia sẻ về vấn đề này, Đại úy Huỳnh Đỗ Tấn Thịnh, (Phòng Cảnh sát Hình sự - PC02, Công an TPHCM), cho biết, cùng với các loại tội phạm truyền thống, tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trong môi trường số đang gia tăng nhanh chóng với nhiều hình thức khác nhau.

Một số thủ đoạn phổ biến hiện nay có thể kể đến như lừa đảo bán các gói du lịch giá rẻ nhằm thu hút người mua, lừa đảo thông qua các cuộc gọi video sử dụng công nghệ Deepfake để giả mạo người quen hoặc người có uy tín, lừa đảo thông báo khóa sim do chưa chuẩn hóa thông tin thuê bao, hay dụ dỗ người dùng cài đặt các ứng dụng và đường link có nội dung quảng cáo cờ bạc, cá độ hoặc tín dụng đen. Một số đối tượng giả danh cơ quan công an, viện kiểm sát hoặc tòa án để gọi điện đe dọa nạn nhân liên quan đến các vụ án, từ đó yêu cầu chuyển tiền để "phục vụ điều tra".

Bên cạnh đó, xuất hiện nhiều hình thức lừa đảo khác như đánh cắp thông tin căn cước công dân để vay tín dụng, giả vờ chuyển nhầm tiền vào tài khoản ngân hàng rồi yêu cầu hoàn trả, cung cấp dịch vụ lấy lại tài khoản mạng xã hội hoặc lợi dụng mối quan hệ tình cảm để dụ dỗ nạn nhân chuyển tiền hoặc đầu tư. Thậm chí đã xuất hiện hình thức "bắt cóc online" nhằm gây hoang mang và buộc gia đình nạn nhân chuyển tiền chuộc.

Trước thực trạng trên, Đại úy Huỳnh Đỗ Tấn Thịnh khuyến cáo mỗi cá nhân cần chủ động nâng cao ý thức cảnh giác khi tham gia các hoạt động trên môi trường mạng cũng như trong đời sống hàng ngày. Người dân không nên cung cấp thông tin cá nhân, số căn cước công dân hoặc tài khoản ngân hàng cho những người không quen biết.

Đồng thời cần thận trọng khi nhận được các cuộc gọi hoặc tin nhắn yêu cầu chuyển tiền, đặc biệt là những trường hợp tự xưng là cơ quan chức năng. Khi gặp các tình huống nghi vấn, người dân cần xác minh thông tin qua các kênh chính thức hoặc liên hệ với cơ quan công an để được hướng dẫn xử lý.

Các ngân hàng tăng cường xác thực danh tính và bảo mật trong giao dịch

Về phía ngân hàng, bà Phạm Châu Loan, Phó trưởng Phòng Phát triển Kênh số và Đối tác, Ngân hàng Vietcombank, cho biết, theo thống kê từ Vietcombank, hiện hơn 95% giao dịch của ngân hàng được thực hiện trên các nền tảng số, trong khi số lượng giao dịch rút tiền tại ATM đang giảm dần qua từng năm. Điều này cho thấy ngân hàng số đã trở thành một phần thiết yếu của đời sống kinh tế - xã hội.

Tuy nhiên, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của ngân hàng số là sự gia tăng của các loại tội phạm công nghệ cao. Các hình thức lừa đảo, đánh cắp dữ liệu, giả mạo tài khoản hay tấn công mạng ngày càng tinh vi, gây thiệt hại lớn về tài sản và ảnh hưởng đến niềm tin của người dân vào dịch vụ tài chính số. Trong đó, người trẻ, đặc biệt là sinh viên là một trong những nhóm dễ bị lợi dụng, do thiếu kinh nghiệm quản lý tài chính và đôi khi còn chủ quan khi giao dịch trực tuyến.

Trước thực tế đó, bà Phạm Châu Loan cho biết, hệ thống pháp lý liên quan đến giao dịch ngân hàng số tại Việt Nam đang ngày càng được hoàn thiện.

Các quy định mới tập trung tăng cường xác thực danh tính và bảo mật trong giao dịch, như yêu cầu xác thực sinh trắc học đối với giao dịch giá trị lớn, cập nhật thông tin tài khoản theo cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hay chuyển đổi hoàn toàn sang thẻ chip để tăng cường an toàn.

Đồng thời, các ngân hàng cũng phối hợp với cơ quan chức năng xây dựng cơ sở dữ liệu cảnh báo tài khoản nghi ngờ gian lận nhằm ngăn chặn rủi ro ngay từ sớm. Song song với các giải pháp công nghệ, hoạt động truyền thông và giáo dục tài chính cũng được chú trọng.

L. Anh