Phát hiện 15.494 vụ vi phạm về buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên địa bàn

Sáng 7/7, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389 quốc gia), chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026 của Ban Chỉ đạo 389 quốc gia.

Dự hội nghị có lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương và các tỉnh, thành phố. Tại điểm cầu TPHCM, tham dự có Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM Nguyễn Lộc Hà cùng lãnh đạo các sở, ngành.

Phát biểu tham luận tại hội nghị, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM Nguyễn Lộc Hà cho biết, trong số các vụ việc được thanh tra, kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện 403 vụ hàng cấm, hàng nhập lậu; 13.864 vụ gian lận thương mại và 1.227 vụ hàng giả; đồng thời khởi tố 81 vụ với 170 đối tượng.

Theo lãnh đạo TPHCM, kết quả trên thể hiện quyết tâm của cả hệ thống chính trị trong đấu tranh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả; góp phần ổn định thị trường, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.

Đặc biệt, trong đợt cao điểm triển khai Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, các lực lượng chức năng Thành phố đã phát hiện, xử lý 293 vụ việc liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ; xử lý hành chính 231 vụ, gồm 20 vụ vi phạm quyền tác giả và quyền liên quan, 211 vụ vi phạm về nhãn hiệu, với tổng số tiền xử phạt hơn 4,39 tỷ đồng. Đồng thời, chuyển cơ quan điều tra 2 vụ có dấu hiệu tội phạm để xem xét xử lý hình sự theo quy định.

Tuy nhiên, lãnh đạo TPHCM nhìn nhận tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả thời gian tới vẫn diễn biến phức tạp. Các đối tượng tiếp tục lợi dụng công nghệ số, thương mại điện tử, mạng xã hội và dịch vụ logistics để che giấu hành vi vi phạm với thủ đoạn ngày càng tinh vi.

"Điều đó đòi hỏi phải tiếp tục đổi mới tư duy quản lý, nâng cao năng lực dự báo, tăng cường phối hợp liên ngành và xây dựng các giải pháp căn cơ, bền vững trong công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả", ông Nguyễn Lộc Hà nhấn mạnh.

Đối tượng hoạt động ngày càng tinh vi

Theo lãnh đạo TPHCM, thực tiễn công tác 6 tháng đầu năm cho thấy các đối tượng vi phạm hoạt động ngày càng có tổ chức, chuyên nghiệp. Các đối tượng lợi dụng thương mại điện tử, mạng xã hội, dịch vụ chuyển phát nhanh, kho vận và các nền tảng số để chia nhỏ quy trình giao dịch, thanh toán, vận chuyển và giao nhận hàng hóa, gây khó khăn trong việc xác định đối tượng cầm đầu, thu thập chứng cứ và xử lý triệt để các đường dây vi phạm.

Đối với hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, khó khăn lớn nhất hiện nay là công tác giám định, xác định yếu tố vi phạm. Việc phối hợp giữa chủ sở hữu quyền, đại diện nhãn hiệu với cơ quan chức năng trong một số trường hợp còn chậm; nhiều doanh nghiệp vẫn e ngại ảnh hưởng đến uy tín thương hiệu nên chưa chủ động phối hợp.

Bên cạnh đó, một số quy định pháp luật về hàng giả, sở hữu trí tuệ và xử lý hình sự chưa thật sự đồng bộ; việc định giá tang vật, xác định giá trị hàng hóa vi phạm còn nhiều vướng mắc, ảnh hưởng đến tiến độ xử lý vụ việc.

Sự phát triển mạnh của dịch vụ logistics và chuyển phát nhanh cũng đặt ra nhiều thách thức khi các đối tượng thường xuyên chia nhỏ đơn hàng, sử dụng nhiều kho trung chuyển, quay vòng hóa đơn và liên tục thay đổi địa điểm tập kết hàng hóa nhằm né tránh sự kiểm tra của lực lượng chức năng.

Từ thực tế trên, lãnh đạo Thành phố cho rằng công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ không còn là nhiệm vụ của riêng một lực lượng mà đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, cùng sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp và người dân.

Tập trung đấu tranh vào các đường dây, ổ nhóm lớn

Thời gian tới, Ban Chỉ đạo 389 TPHCM sẽ tiếp tục nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các lực lượng chức năng; chủ động nắm chắc tình hình, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; góp phần xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp, người tiêu dùng và giữ vững ổn định thị trường.

Thành phố sẽ tiếp tục thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo 389 quốc gia; trọng tâm là triển khai hiệu quả Công điện số 38/CĐ-TTg gắn với Kế hoạch hành động của Thành phố đến năm 2030 về đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Cùng với đó, Thành phố đổi mới phương thức chỉ đạo theo hướng chủ động dự báo, lấy phòng ngừa là chính, quản lý rủi ro làm nền tảng và ứng dụng mạnh mẽ khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý; tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa Công an, Hải quan, Thuế, Quản lý thị trường, Bộ đội Biên phòng và các cơ quan liên quan để phát hiện sớm các dấu hiệu vi phạm.

Đáng chú ý, Thành phố sẽ tập trung đấu tranh có trọng tâm, trọng điểm đối với các đường dây, tổ chức buôn lậu, sản xuất, buôn bán hàng giả quy mô lớn; xử lý nghiêm các đối tượng cầm đầu, chủ mưu, các trường hợp tái phạm; kiên quyết chuyển cơ quan điều tra đối với những vụ việc có dấu hiệu tội phạm, không để xảy ra tình trạng xử lý hành chính thay cho xử lý hình sự khi đủ căn cứ pháp luật.

TPHCM cũng kiến nghị các bộ, ngành Trung ương tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về thương mại điện tử, logistics, xử lý hàng giả và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ; sớm ban hành hướng dẫn thống nhất về giám định, định giá, xác định thiệt hại và xử lý các hành vi vi phạm trên môi trường số.

TPHCM sẽ tiếp tục xây dựng lực lượng thực thi chuyên nghiệp, hiện đại; tăng cường đào tạo về điều tra số, nhận diện hàng giả và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ; đầu tư trang thiết bị kỹ thuật hiện đại. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc, phối hợp với cơ quan chức năng và xây dựng văn hóa tiêu dùng nói không với hàng giả, hàng nhập lậu, hàng hóa không rõ nguồn gốc.

Lê Anh