Quy định quy trình lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch không gian ngầm
(Chinhphu.vn) - Tại Kỳ họp thứ năm (Kỳ họp chuyên đề), HĐND TPHCM khóa XI đã thông qua Nghị quyết quy định về lập, thẩm định, phê duyệt, phê duyệt điều chỉnh quy hoạch không gian ngầm trên địa bàn Thành phố.

Hầm vượt sông Sài Gòn, công trình ngầm vượt sông đầu tiên ở Việt Nam - Ảnh: SGGP
Nghị quyết cụ thể hóa điểm a khoản 3 Điều 11 Luật Phát triển đô thị số 18/2026/QH16, áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan.
Rút ngắn quy trình, tăng tính linh hoạt trong lập quy hoạch
Nghị quyết gồm 4 chương, 20 điều, quy định về phạm vi, đối tượng áp dụng; nguyên tắc, căn cứ, trình tự lập, thẩm định, phê duyệt; rà soát, điều chỉnh quy hoạch; nguồn kinh phí và tổ chức thực hiện.
Theo đó, quy hoạch không gian ngầm TPHCM là quy hoạch không gian ba chiều theo chiều sâu trong lòng đất, được lập trên phạm vi toàn Thành phố nhằm cụ thể hóa định hướng không gian ngầm trong Quy hoạch tổng thể Thành phố đã được phê duyệt. Đồ án phải bảo đảm kết nối đồng bộ giữa các công trình ngầm và không gian trên mặt đất, nhất là tại các khu vực nhà ga đường sắt đô thị, khu vực phát triển theo định hướng giao thông công cộng (TOD) và các trung tâm đô thị mới.
Không gian ngầm được phân tầng theo chiều sâu gồm tầng nông, tầng trung và tầng sâu, gắn với các nhóm chức năng ưu tiên tương ứng.
Đáng chú ý, Nghị quyết thay thế các bước lập, thẩm định, phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch thông thường bằng việc lập Đề cương quy hoạch không gian ngầm. Đề cương do Chủ tịch UBND TPHCM phê duyệt trong thời gian không quá 1 tháng; thời gian lập đồ án không quá 6 tháng và thẩm định không quá 20 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
UBND Thành phố tổ chức lập quy hoạch; Sở Quy hoạch - Kiến trúc là cơ quan thẩm định, tham mưu thành lập Hội đồng thẩm định; Chủ tịch UBND Thành phố có thẩm quyền phê duyệt. Hồ sơ quy hoạch phải được xây dựng dưới dạng cơ sở dữ liệu số (GIS), bảo đảm khả năng cập nhật, tích hợp vào hệ thống thông tin dữ liệu của Thành phố và quốc gia.
Quy hoạch không gian ngầm được rà soát định kỳ 5 năm một lần, gồm điều chỉnh tổng thể và điều chỉnh cục bộ. Điều chỉnh tổng thể được thực hiện khi Quy hoạch tổng thể Thành phố được điều chỉnh tổng thể; điều chỉnh cục bộ thực hiện khi có điều chỉnh chiến lược, biến động địa chất, yêu cầu phục vụ dự án đầu tư hoặc lợi ích cộng đồng, như bổ sung công trình hạ tầng, công trình công cộng ngầm.
Đối với điều chỉnh cục bộ, không phải lập lại Đề cương và lấy lại ý kiến các bộ chuyên ngành, trừ trường hợp ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh. Việc lấy ý kiến cộng đồng dân cư được thực hiện bằng các hình thức phù hợp như lấy ý kiến trực tiếp, hội thảo hoặc qua Cổng thông tin điện tử; hồ sơ quy hoạch phải được công khai, minh bạch.
Huy động nguồn lực xã hội, bảo đảm yêu cầu quốc phòng, an ninh
Kinh phí lập quy hoạch được bố trí từ ngân sách TPHCM. Nghị quyết đồng thời cho phép tổ chức, cá nhân tài trợ trực tiếp bằng sản phẩm quy hoạch trên nguyên tắc tự nguyện, khách quan, công khai, minh bạch, không vụ lợi và không can thiệp vào nội dung thẩm định, phê duyệt của cơ quan nhà nước.
Việc tiếp nhận tài trợ được thực hiện bằng biên bản và công khai theo quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Đồ án được lập từ sản phẩm tài trợ không thu phí thẩm định; việc huy động nguồn lực xã hội không làm thay đổi thẩm quyền thẩm định, phê duyệt của cơ quan nhà nước.
Nghị quyết yêu cầu bảo đảm các yêu cầu về quốc phòng, an ninh; trước khi phê duyệt phải có ý kiến thống nhất của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an theo quy định. Quy hoạch đồng thời phải đáp ứng yêu cầu về bảo vệ môi trường, nguồn nước ngầm, thoát nước, phòng cháy, chữa cháy và bảo vệ di sản văn hóa.
Việc ban hành Nghị quyết xuất phát từ yêu cầu thực tiễn khi TPHCM đang triển khai nhiều dự án hạ tầng ngầm quy mô lớn như đường sắt đô thị, nhà ga ngầm, khu vực TOD, hầm chui và bãi đỗ xe ngầm. Nhu cầu kết nối không gian ngầm giữa các dự án ngày càng lớn, trong khi Thành phố chưa có quy hoạch không gian ngầm tổng thể làm cơ sở quản lý thống nhất.
Việc tổ chức thực hiện sử dụng bộ máy, biên chế hiện có của Sở Quy hoạch - Kiến trúc và các sở, ngành liên quan; Hội đồng thẩm định hoạt động theo chế độ kiêm nhiệm, không làm phát sinh biên chế mới. Dữ liệu GIS về không gian ngầm được tích hợp vào hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung, phục vụ quản lý, cấp phép và đầu tư.
Sau 1 năm thực hiện, UBND Thành phố tổ chức đánh giá hiệu quả thi hành, báo cáo HĐND TPHCM xem xét, điều chỉnh nếu phát sinh vướng mắc.
GT