Thế trận TPP: DN nội hào hứng, khối FDI thận trọng

Đây là kết quả khảo sát khá thú vị vừa được Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam công bố.

Theo đó, nhìn chung, doanh nghiệp trong nước ủng hộ mạnh mẽ việc gia nhập TPP với hơn 66% cho biết rất ủng hộ hoặc ủng hộ nhưng vẫn lo lắng, quan ngại. Chỉ có 1,5% doanh nghiệp thể hiện ý kiến phản đối.

Các doanh nghiệp nước ngoài thể hiện thái độ thận trọng hơn. Khoảng một phần tư số doanh nghiệp ủng hộ TPP, trong khi số còn lại thể hiện thái độ thờ ơ hoặc cho biết hiệp định không ảnh hưởng tới doanh nghiệp mình. “Điểm thú vị là doanh nghiệp FDI từ các nước thành viên TPP cũng như phi thành viên có rất ít sự khác biệt”, báo cáo khảo sát viết.

Tỷ lệ doanh nghiệp ủng hộ Việt Nam gia nhập TPP

Báo cáo cũng chỉ ra rằng có khoảng 70% doanh nghiệp dân doanh và FDI biết tới hiệp định TPP. Tuy nhiên, mức độ hiểu biết chỉ ở mức hạn chế. Rất ít doanh nghiệp đã và đang theo dõi sát sao các hoạt động đàm phán hoặc hiểu rõ những tác động tiềm tàng của hiệp định đối với doanh nghiệp của họ.

Điều này diễn ra ở cả doanh nghiệp trong nước và FDI, và trong các ngành, trừ các ngành tài chính trong đó các doanh nghiệp có vẻ nắm được nhiều thông tin hơn. Kết quả này đã phần nào nói lên khả năng nắm bắt thông tin của doanh nghiệp cũng như mức độ thông tin sẵn có ở Việt Nam.

Doanh nghiệp nhìn chung đều thể hiện thái độ tích cực về tác động của TPP trong các lĩnh vực thể chế “Sau biên giới”, như mở cửa thị trường trong nước về đầu tư, sở hữu trí tuệ, mua sắm chính phủ, môi trường, lao động, và cải cách doanh nghiệp nhà nước.

Thực tế, tất cả các doanh nghiệp đều cho rằng nội dung cải cách DNNN trong TPP có thể có những tác động tích cực nhất đối với hoạt động của doanh nghiệp.

Đây là tín hiệu tốt đối với hiệp định TPP, dự kiến sẽ đem lại một thỏa thuận đạt tiêu chuẩn cao, thể hiện sức mạnh của các quyền lợi và nghĩa vụ trong các lĩnh vực pháp lý liên quan đến thương mại.

“Sự ủng hộ đối với các lĩnh vực này có thể coi là bằng chứng cho giả thuyết cho rằng một trong những động lực chính để Việt Nam tham gia trở thành thành viên của TPP là nhằm thúc đẩy các cam kết cải cách kinh tế trong nước”, báo cáo viết.

Doanh nghiệp tham gia điều tra đánh giá rằng nhóm có khả năng chịu thiệt nhiều nhất từ hiệp định TPP có thể là các doanh nghiệp FDI định hướng hoạt động tại Việt Nam và đến từ các nước không phải thành viên TPP. Trong khi đó, doanh nghiệp FDI xuất khẩu đến từ các nước TPP thành viên có thể sẽ là nhóm hưởng lợi nhiều nhất từ hiệp định TPP.

Các doanh nghiệp trong nước kỳ vọng Chính phủ sẽ hỗ trợ họ để thích ứng với TPP bằng cách thành lập cơ quan chịu trách nhiệm giúp đỡ các doanh nghiệp bị ảnh hưởng, đào tạo lại và tư vấn về cách thức để tận dụng được các cơ hội thị trường mới.

Nhìn chung, kết quả khảo sát cho thấy doanh nghiệp đánh giá hiệp định TPP sẽ đem lại nhiều cơ hội và triển vọng cho Việt Nam. Tuy nhiên, còn rất nhiều việc quan trọng cần thực hiện ở phía trước như công khai thông tin về nội dung hiệp định và chuẩn bị cho các hoạt động tái cơ cấu theo các điều khoản cam kết.

Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) là một thỏa thuận thương mại tự do đang được đàm phán giữa 12 nước hai bên bờ Thái Bình Dương gồm Brunei, Canada, Chile, Hoa Kỳ, Malaysia, Mexico, New Zeland, Nhật Bản, Peru, Singapore, Australiavà Việt Nam. TPP được kỳ vọng sẽ trở thành một hiệp định thương mại kiểu mẫu của thế kỷ 21 với các cam kết “cả gói” về nhiều lĩnh vực.