Tổ chức đô thị thông minh từ dịch vụ số

08/10/2026 1:56 PM

(Chinhphu.vn) - Xã hội số là một xã hội mà ở đó, công nghệ được tích hợp mặc định vào mọi khía cạnh của đời sống, người dân được kết nối, tương tác và thành thạo nhiều kỹ năng về kỹ thuật số để sử dụng hiệu quả các dịch vụ số… trong đời sống hàng ngày.

Tổ chức đô thị thông minh từ dịch vụ số- Ảnh 1.

Hành khách được hướng dẫn quét thông tin khi sử dụng xe buýt tại TPHCM - Ảnh: Báo Đại Đoàn kết

Những bước tiến trong số hóa sự phục vụ người dân

Với người dân TPHCM, dùng mã QR để thanh toán chi phí, quẹt thẻ Visa qua cổng soát vé metro để lên tàu… đã trở nên thông dụng và thân thuộc.

Mới nhất là việc triển khai xác thực bằng căn cước công dân, quét mã QR trên ứng dụng VNeID hoặc dùng thẻ ngân hàng để được miễn phí vé trên 134 tuyến xe buýt tại TPHCM tiếp tục khắc họa rõ nét về một xã hội số.

Anh Thanh Tuấn, sinh viên Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TPHCM, cho biết, dù việc xác thực chỉ mất vài giây nhưng là sự chuyển biến lớn trong ứng dụng công nghệ vào đời sống. Không chỉ vậy, hành khách nước ngoài có thể dùng thẻ ngân hàng chip chuẩn EMV (Visa, Mastercard) hoặc thẻ tích hợp trên Apple Pay, Google Wallet, Samsung Pay… để xác thực, cho thấy sự đa dạng trong ứng dụng các nền tảng công nghệ.

Theo ông Phạm Ngọc Dũng, Giám đốc Trung tâm Quản lý giao thông công cộng TPHCM, chính sách miễn phí vé trên 134 tuyến xe buýt được triển khai nhằm khuyến khích người dân sử dụng giao thông công cộng, còn dữ liệu hành khách được dùng để nâng cao chất lượng phục vụ người dân. Đây cũng là cách mà TPHCM xây dựng xã hội số.

Trong tiến trình xây dựng đô thị thông minh tại TPHCM, ứng dụng Công dân số TPHCM liên tục bổ sung tính năng nhằm tăng thêm tiện ích, trải nghiệm và phục vụ trực tiếp nhu cầu hằng ngày của người dân.

Bên cạnh các tính năng trước đây, người dân TPHCM hiện có thể sử dụng Hồ sơ sức khỏe điện tử ngay trên ứng dụng để theo dõi sức khỏe cá nhân qua điện thoại thông minh. Đây là sản phẩm do Sở Y tế, Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với Trung tâm Chuyển đổi số TPHCM phát triển, dựa trên nền tảng quản lý sức khỏe cộng đồng và hồ sơ bệnh án điện tử của các bệnh viện.

Chị Hạnh Thương, trú tại phường Chợ Quán, chia sẻ: “Nhờ hồ sơ sức khỏe điện tử, kết quả khám sức khỏe không còn là thông tin riêng lẻ mà trở thành dữ liệu sức khỏe được lưu giữ lâu dài, giúp tôi chủ động theo dõi sức khỏe của mình liên tục hơn…”.

Trung tâm Chuyển đổi số TPHCM đã kết nối dữ liệu với 168 phường, xã, đặc khu của TPHCM để người dân đều có thể tiếp cận, khai thác các tính năng trên ứng dụng Công dân số TPHCM.

Bản sao số - đột phá trong phát triển đô thị

TPHCM đang từng bước chuẩn hóa các nguồn dữ liệu từ giao thông, quy hoạch, hạ tầng đến kinh tế, xã hội, cho thấy quản trị đô thị bằng dữ liệu là chiến lược để thành phố trở nên thông minh hơn.

Để củng cố nền tảng ứng dụng dữ liệu, UBND TPHCM đã ban hành Kế hoạch triển khai Bản sao số (Digital Twin) trong công tác quản lý và phát triển đô thị đến năm 2030.

Mục tiêu trọng tâm của kế hoạch là từng bước hoàn thiện nền tảng dữ liệu không gian, tích hợp dữ liệu 2D/3D phục vụ giám sát, phân tích, dự báo và hỗ trợ ra quyết định tại Trung tâm Giám sát, điều hành đô thị thông minh (IOC)…

Bà Võ Thị Trung Trinh, Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TPHCM, cho biết Digital Twin không chỉ ứng dụng trong lĩnh vực giao thông mà còn giúp chính quyền nắm bắt hiện trạng theo thời gian thực, đồng thời mô phỏng tương lai ở nhiều lĩnh vực khác.

Khi dữ liệu được kết nối đồng bộ, thành phố có thể giả định các kịch bản trước khi đưa ra quyết định, giúp công tác quản lý và vận hành xã hội đạt hiệu quả cao hơn.

Với những quyết sách mạnh mẽ của thành phố cùng sự phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ban, ngành và địa phương, một hệ sinh thái dữ liệu thống nhất, liên thông đang dần định hình. Qua đó, đời sống số được kỳ vọng hiện diện sâu rộng trong mọi lĩnh vực, góp phần xây dựng TPHCM trở thành đô thị thông minh.

Tháng 7/2026, UBND TPHCM ban hành Quyết định phê duyệt Đề án Phát triển đô thị thông minh giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 nằm trong nhóm 50 đô thị thông minh hàng đầu thế giới.

Theo kế hoạch, giai đoạn 2026-2027, thành phố tập trung hoàn thiện nền tảng và thể chế, triển khai thí điểm các công nghệ mới như AI và Digital Twin; giai đoạn 2028-2029, mở rộng các mô hình thí điểm hiệu quả trên phạm vi toàn thành phố, tăng cường tích hợp, liên thông dữ liệu và hoàn thiện Trung tâm Giám sát, điều hành đô thị thông minh (IOC).

Giai đoạn năm 2030, thành phố hoàn thiện hệ thống, đánh giá mức độ trưởng thành của đô thị thông minh và xây dựng lộ trình triển khai cho giai đoạn sau năm 2030.

GT


Top