TPHCM hình thành Quỹ đầu tư mạo hiểm - tạo động lực mới cho startup công nghệ

Đây được xem là bước đi quan trọng trong quá trình chuyển dịch mô hình tăng trưởng của Thành phố sang nền kinh tế dựa trên tri thức, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Theo đề án, quỹ được tổ chức theo mô hình Công ty cổ phần Quỹ đầu tư mạo hiểm TPHCM, với vốn điều lệ ban đầu dự kiến 500 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách Thành phố góp 200 tỷ đồng (40%) và khu vực tư nhân góp 300 tỷ đồng (60%). Về dài hạn, quy mô vốn của quỹ dự kiến được nâng lên tối thiểu 5.000 tỷ đồng vào năm 2035 thông qua việc huy động thêm nguồn lực xã hội.

Tháo "nút thắt" vốn cho startup khởi nghiệp

Việc thành lập quỹ đầu tư mạo hiểm được đặt trong bối cảnh hệ sinh thái khởi nghiệp của TPHCM đang phát triển nhanh, chiếm gần một nửa số startup của cả nước. Tuy nhiên, thị trường vốn cho các doanh nghiệp công nghệ vẫn còn thiếu những quỹ đầu tư mạo hiểm nội địa quy mô lớn. Phần lớn nguồn vốn đầu tư hiện nay đến từ các quỹ nước ngoài, trong khi các chương trình hỗ trợ từ khu vực công chủ yếu mang tính tài trợ hoặc hỗ trợ nghiên cứu, chưa vận hành theo cơ chế đầu tư thị trường.

Chính vì vậy, Quỹ đầu tư mạo hiểm TPHCM được kỳ vọng sẽ đóng vai trò "vốn mồi", dẫn dắt dòng vốn xã hội cùng tham gia đầu tư vào các doanh nghiệp công nghệ có tiềm năng tăng trưởng cao. Mục tiêu đặt ra là trong giai đoạn 2026-2035, quỹ sẽ đầu tư từ 50 đến 150 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và doanh nghiệp khoa học công nghệ, đồng thời hỗ trợ thương mại hóa ít nhất 50 sản phẩm hoặc công nghệ mới.

Cơ chế đầu tư đột phá, hướng tới công nghệ chiến lược

Đề án áp dụng cơ chế chấp nhận rủi ro có kiểm soát, theo đó hiệu quả đầu tư được đánh giá trên toàn bộ danh mục thay vì từng dự án riêng lẻ. Tổng mức tổn thất phát sinh không vượt quá 50% phần vốn nhà nước trong một chu kỳ đầu tư. Đồng thời, cơ chế miễn trừ trách nhiệm được áp dụng đối với đội ngũ quản lý trong trường hợp rủi ro khách quan, nhằm tạo điều kiện cho các quyết định đầu tư theo nguyên tắc thị trường.

Quỹ vận hành theo mô hình hợp tác công - tư (PPP), trong đó quyền sở hữu của các cổ đông được tách bạch với quyền điều hành của đội ngũ quản lý đầu tư chuyên nghiệp.

Nguồn vốn của quỹ ưu tiên các lĩnh vực công nghệ có giá trị gia tăng cao như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, blockchain, vi mạch bán dẫn, công nghệ sinh học, vật liệu mới, năng lượng tái tạo, robot và tự động hóa. Ngoài đầu tư tại TPHCM, quỹ cũng có thể đồng đầu tư với các quỹ khác trong nước vào các dự án có hoạt động nghiên cứu - phát triển, chuyển giao công nghệ hoặc đóng góp vào chuỗi giá trị kinh tế của Thành phố.

Thành phố đã nhận được cam kết tham gia cổ đông sáng lập Công ty Cổ phần Quỹ đầu tư mạo hiểm TPHCM từ nhiều tập đoàn và quỹ đầu tư lớn như: Công ty Cổ phần Tập đoàn Sovico, Tập đoàn Vingroup, Tập đoàn VinaCapital, Tổng Công ty Becamex IDC, Công ty Cổ phần Tập đoàn VNG, Tập đoàn CT Group, Công ty Cổ phần Tập đoàn Hoa Sen, Công ty TNHH Lotte Ventures Vietnam và Công ty Cổ phần FPT.

Theo kế hoạch, các thủ tục pháp lý sẽ được hoàn tất trong tháng 3/2026 để quỹ chính thức đi vào hoạt động.

Trong bối cảnh TPHCM đặt mục tiêu đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực tăng trưởng chủ yếu, sự ra đời của quỹ được kỳ vọng sẽ mở thêm kênh vốn cho startup, thúc đẩy thương mại hóa nghiên cứu và hình thành các doanh nghiệp công nghệ có khả năng cạnh tranh ở quy mô khu vực và toàn cầu.

Hồng Đức