TPHCM kiến tạo hệ sinh thái công nghệ, thu hút đầu tư toàn cầu

Chiều 26/8, UBND TPHCM tổ chức hội nghị tham vấn nhà đầu tư về định hướng xây dựng Trung tâm Phát triển Công nghệ chiến lược TPHCM (Trung tâm), với sự tham gia của đại diện nhiều tập đoàn, doanh nghiệp và quỹ đầu tư công nghệ trong nước, quốc tế.

Kiến tạo hệ sinh thái, lấy công nghệ lõi làm trọng tâm

Phát biểu khai mạc hội nghị, Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được cho biết, cùng với Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số và Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, TPHCM xác định một tư duy mới trong thu hút đầu tư.

Theo đó, Thành phố chuyển từ thu hút vốn đơn thuần sang kiến tạo nền tảng đầu tư chiến lược theo cụm ngành, chuỗi giá trị và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tích hợp. Trong đó, hàm lượng công nghệ lõi và năng lực tự chủ được xác định là những tiêu chí quan trọng.

Định hướng này nhằm cụ thể hóa tầm nhìn của Trung ương tại Nghị quyết số 09-NQ/TW ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị, hướng tới xây dựng TPHCM trở thành đô thị văn minh, hiện đại vào năm 2030 và trung tâm khoa học - công nghệ của châu Á vào năm 2045.

Tại hội nghị, nhiều chuyên gia cho rằng Trung tâm Phát triển Công nghệ chiến lược cần được gắn kết chặt chẽ với hệ thống trường đại học, viện nghiên cứu để hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao cho các ngành công nghệ chiến lược.

Bên cạnh đó, cần kiến tạo cơ chế vận hành giúp các nhà nghiên cứu và doanh nghiệp vượt qua "điểm nghẽn lớn" trong phát triển công nghệ. Đây là khoảng chuyển tiếp có mức độ rủi ro cao giữa nghiên cứu cơ bản trong phòng thí nghiệm và quá trình thương mại hóa sản phẩm.

Cùng với đó, cần thu hút các doanh nghiệp lớn, các "sếu đầu đàn" có năng lực công nghệ và khả năng dẫn dắt chuỗi cung ứng, qua đó tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và phát triển các sản phẩm công nghệ chiến lược.

Quy hoạch gần 53 ha cho chuỗi giá trị công nghệ

Thông tin về định hướng phát triển Trung tâm, GS.TS Nguyễn Kỳ Phùng, Trưởng ban Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TPHCM, cho biết dự án được định hướng trên quỹ đất chiến lược gần 53 ha tại Khu Công nghệ cao TPHCM (SHTP).

Theo ông Nguyễn Kỳ Phùng, Trung tâm không được định hướng như một khu công nghiệp cho thuê đất thông thường mà hướng tới hình thành một hệ sinh thái công nghệ, tập trung thu hút các tập đoàn công nghệ toàn cầu, quỹ đầu tư công nghệ và các doanh nghiệp phát triển công nghệ lõi.

Định hướng này phù hợp với yêu cầu chuyển dịch mô hình tăng trưởng của TPHCM, từ gia công, lắp ráp sang nghiên cứu, phát triển, sản xuất công nghệ có giá trị gia tăng cao; đồng thời hình thành các chuỗi giá trị công nghệ chuyên sâu.

Trung tâm dự kiến tập trung vào các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu, vi mạch bán dẫn và nghiên cứu - phát triển (R&D).

Theo phương án đề xuất, Trung tâm được phân chia thành 3 phân khu chức năng, tạo sự liên kết giữa nghiên cứu, phát triển, sản xuất và cung cấp dịch vụ công nghệ.

Trong đó, khu dịch vụ công nghệ cao có diện tích 24,4 ha, là phân khu lớn nhất, dự kiến thu hút các trung tâm dữ liệu quy mô siêu lớn (hyperscale data center), điện toán đám mây và các hoạt động liên quan đến trí tuệ nhân tạo.

Khu sản xuất công nghệ cao có diện tích 16 ha, tập trung thu hút các dự án phát triển nhà máy thông minh, vi mạch điện tử và đóng gói vi mạch. Quy mô vốn đầu tư dự kiến khoảng 650 triệu đến 1,3 tỷ USD.

Khu nghiên cứu, phát triển và ươm tạo có diện tích 7,8 ha, phục vụ các hoạt động R&D, khởi nghiệp công nghệ và ươm tạo doanh nghiệp, với quy mô vốn đầu tư dự kiến khoảng 250-350 triệu USD.

Việc phân chia các phân khu theo chức năng nhằm hình thành chuỗi liên kết từ nghiên cứu, ươm tạo đến sản xuất và thương mại hóa công nghệ, qua đó tăng khả năng kết nối giữa doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp trong nước, trường đại học và các tổ chức nghiên cứu.

Đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe nhất của các tập đoàn công nghệ toàn cầu

Để đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe nhất của các tập đoàn công nghệ toàn cầu, hạ tầng kỹ thuật tại đây được chuẩn bị vượt trội. Dự kiến Trung tâm sở hữu trạm cấp điện độc lập với tổng công suất khoảng 63 MW bảo đảm nguồn điện ổn định liên tục, kết nối trực tiếp với 15 tuyến cáp quang quốc tế bảo đảm mạng truyền dẫn dữ liệu tốc độ siêu cao.

Toàn bộ cơ sở tính toán và trung tâm dữ liệu thế hệ mới bắt buộc phải ứng dụng công nghệ làm mát bằng chất lỏng, duy trì chỉ số hiệu quả năng lượng (PUE) dưới 1,25.

Các công trình hạ tầng phải đạt chứng nhận xanh quốc tế uy tín như LEED, LOTUS hoặc EDGE, khẳng định cam kết mạnh mẽ của thành phố đối với tiêu chuẩn ESG và lộ trình phát thải ròng bằng 0 (Net Zero).

GS.TS Nguyễn Kỳ Phùng cho biết, cùng "Thủ tục đầu tư đặc biệt", nhà đầu tư được áp dụng quy trình "một cửa" thần tốc, rút ngắn đáng kể thời gian thẩm định từ giấy phép đầu tư, môi trường đến giấy phép lao động, cùng các chính sách ưu đãi về tiền thuê đất và thuế theo quy định. Đặc biệt, Luật Phát triển đô thị sẽ tạo thể chế vượt trội, cho phép phân cấp, phân quyền triệt để và áp dụng cơ chế "thử nghiệm có kiểm soát" (sandbox) đối với các công nghệ và mô hình kinh doanh mới như trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu và bán dẫn – một lợi thế khác biệt cho nhà đầu tư khi lựa chọn Trung tâm.

Tại hội nghị, sau khi nghe ý kiến từ các chuyên gia, doanh nghiệp, lãnh đạo Thành phố đề nghị Ban Quản lý Khu Công nghệ cao chủ trì, phối hợp Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư và các sở, ngành liên quan tổng hợp đầy đủ ý kiến của các nhà đầu tư, khẩn trương rà soát, hoàn thiện định hướng phát triển, phương án phân khu chức năng và danh mục dự án của Trung tâm; chuẩn hóa bộ tài liệu xúc tiến đầu tư theo hướng minh bạch, rõ ràng về quỹ đất, hạ tầng, tiêu chuẩn kỹ thuật và chính sách ưu đãi, bảo đảm quy trình "một cửa" thực chất và nhanh nhất.

Thành phố cam kết dành cho nhà đầu tư khung thể chế thuận lợi và vượt trội – trong đó Luật Phát triển đô thị sẽ mở ra cơ chế phân cấp, phân quyền mạnh mẽ và thử nghiệm có kiểm soát đối với các công nghệ, mô hình kinh doanh mới – cùng hạ tầng sẵn sàng và thủ tục nhanh gọn, minh bạch.

Lê Anh