Triển lãm "Vườn nhân" tại TPHCM: Góc nhìn mới về di sản cố thi sĩ Lưu Trọng Lư

Sự kiện không chỉ mở ra một không gian ký ức đầy cảm xúc mà còn mang đến cho công chúng đương đại một góc nhìn hoàn toàn mới, tiếp cận di sản của một trong những đại thụ tiên phong của phong tào Thơ mới từ phía sau ngòi bút và chiều sâu đời sống gia đình.

Vối với hàng triệu độc giả Việt Nam, tên tuổi nhà thơ Lưu Trọng Lư gắn liền với ca từ cô đọng, sâu sắc và lãng mạn của Tiếng thu, một bài thơ biểu tượng với hình ảnh "con nai vàng ngơ ngác đạp trên lá vàng khô". Thế nhưng, không gian của "Vườn nhân" tại Bảo tàng Nghệ thuật Quang San lại chọn một cách tiếp cận dịu dàng và riêng tư hơn. Trọng tâm của không gian trưng bày là những lớp ký ức đời thường được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Lần đầu tiên, công chúng được trực tiếp ngắm nhìn những bản thảo viết tay nhuốm màu thời gian, những bức thư cũ nét chữ thanh mảnh, cùng hàng loạt kỷ vật và hình ảnh gia đình quý giá. Những chất liệu mộc mạc này đã kéo thơ ca của ông ra khỏi những định kiến hàn lâm, đưa người xem trở về điểm khởi đầu của đời sống – nơi một trí thức, một người cha, người ông đã sống và gìn giữ chữ "Nhân" như cốt lõi của đời mình.

Mỗi bức tranh, mỗi khối điêu khắc tại triển lãm như một nhịp cầu cảm xúc, đưa di sản của Lưu Trọng Lư chạm vào góc khuất tâm hồn của thế hệ hôm nay. Triển lãm đã thành công khi khắc họa được chân dung một người nghệ sĩ suốt đời đi tìm cái đẹp và sự lương thiện.

Điểm nhấn xúc động nhất của chuỗi sự kiện là buổi tọa đàm nghệ thuật diễn ra vào sáng ngày 23/05/2026. Buổi đối thoại đã thu hút hơn 200 khách tham dự, đặc biệt là sự xuất hiện của những người con, người cháu trong gia đình cố thi sĩ: nhà báo - nhà văn Lưu Trọng Văn, đạo diễn Lưu Trọng Ninh, nhà báo Lưu Trọng Bình cùng sự tham gia phối hợp của nhà nghiên cứu Lý Đợi.

Từ các góc nhìn đa chiều của báo chí, điện ảnh và phê bình văn học, chân dung Lưu Trọng Lư hiện lên đầy sống động. Không còn là một "tượng đài" sách giáo khoa xa vời, ông hiện ra qua những kỷ niệm ấm áp về cách một gia đình trí thức gìn giữ tình yêu văn chương xuyên qua những thăng trầm của lịch sử.

Khán giả có mặt không khỏi nghẹn ngào khi nghe những người con kể về tính cách bao dung, lòng nhân hậu trong từng câu chữ của cha mình. Tên gọi "Vườn nhân" lấy cảm hứng từ câu thơ "Đi giữa vườn nhân dạ ngẩn ngơ" của chính ông, vừa là khu vườn thi ca, vừa là biểu tượng cho tình người rộng lớn.

Sức sống đương đại của một di sản văn học

"Vườn nhân" không chỉ là một nén tâm hương thành kính dâng lên cố thi sĩ Lưu Trọng Lư, mà còn là một gợi ý đầy chiều sâu về cách người trẻ tiếp cận và hồi sinh các di sản văn hóa dân tộc. Di sản không phải là thứ để cất trong lồng kính, di sản phải được sống, được thở và được tiếp nối bằng ngôn ngữ của thời đại mới. Nghĩa là di sản văn đó chỉ thực sự sống khi được tiếp nối và được những thế hệ mai sau cảm nhận và kế thừa.

Sự quan tâm đông đảo của công chúng, đặc biệt là các bạn trẻ tại TPHCM đối với "Vườn nhân" cho thấy những giá trị văn hóa của dân tộc luôn sống mãi và vẫn là nguồn cảm xúc dạt dào của lớp trẻ, những con người hiện đại. Đứng trước các bức họa và không gian sắp đặt lấy cảm hứng từ thơ Lưu Trọng Lư, người xem như tìm thấy một khoảng lặng để thanh lọc tâm hồn giữa nhịp sống hối hả.

Lê Thanh