Xây dựng TPHCM trở thành trung tâm chuyển đổi xanh của khu vực

Chiều 21/4, Bộ Công Thương, UBND TPHCM và Báo Tuổi Trẻ phối hợp tổ chức hội thảo "Chuyển đổi năng lượng xanh - Động lực tăng trưởng bền vững". Đây cũng là sự kiện mở đầu cho chuỗi hoạt động của chương trình "Việt Nam Xanh 2026".

Phát biểu tại sự kiện, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Bùi Minh Thạnh khẳng định, việc công bố Dự án "Việt Nam Xanh 2026" và tổ chức hội thảo là hoạt động có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng, ổn định nguồn cung và giảm phát thải ngày càng cấp thiết; đồng thời gắn với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững của đất nước.

Ông Bùi Minh Thạnh cho biết, năm 2026 là năm đầu tiên TPHCM triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Thành phố nhiệm kỳ 2025–2030, trong đó xác định rõ ba trụ cột chiến lược xuyên suốt gồm: chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.

Hiện nay, TPHCM đang triển khai Đề án chuyển đổi xanh giai đoạn 2025–2035 với nhu cầu huy động nguồn lực khoảng 900.000 tỷ đồng. Quan điểm xuyên suốt của Thành phố là phát triển nhanh phải đi đôi với bền vững; tăng trưởng kinh tế gắn với nâng cao chất lượng môi trường và chất lượng sống của người dân.

Cùng với đó, Thành phố đang đẩy mạnh các định hướng lớn như phát triển năng lượng tái tạo, thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm, phát triển hydro xanh… hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050. Trong lĩnh vực đô thị và giao thông, mục tiêu đến năm 2030 là 100% phương tiện giao thông công cộng sử dụng năng lượng sạch.

Lãnh đạo TPHCM cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp, cải cách mạnh mẽ thể chế, ưu tiên nguồn lực cho các dự án xanh và từng bước xây dựng Thành phố trở thành trung tâm chuyển đổi xanh của khu vực Đông Nam Á. "Với sự chung tay của tất cả các bên, Dự án Việt Nam Xanh 2026 sẽ góp phần thúc đẩy chuyển đổi xanh của Thành phố và cả nước", ông Bùi Minh Thạnh nhấn mạnh.

Đẩy mạnh giao thông xanh

Với mục tiêu đến năm 2030 đạt 100% phương tiện giao thông công cộng sử dụng năng lượng sạch, TPHCM đang đẩy mạnh các giải pháp phát triển giao thông xanh.

Hiện nay, quy mô dân số Thành phố sau sáp nhập hơn 14 triệu người, với khoảng 11,4 triệu xe máy và 1,3 triệu ô tô. Số lượng phương tiện lớn đang gây áp lực đáng kể lên hạ tầng giao thông và môi trường.

Ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM, đề xuất một số giải pháp trước mắt như quy định các vùng phát thải thấp tại Cần Giờ, Côn Đảo; trong khi khu vực trung tâm sẽ triển khai theo lộ trình phù hợp. Đồng thời, cần ban hành quy định cụ thể đối với từng nhóm phương tiện như giao thông công cộng, xe cá nhân và xe công nghệ.

Song song đó là áp dụng tiêu chuẩn khí thải, phát triển hạ tầng giao thông đồng bộ với lộ trình chuyển đổi xanh, đặc biệt là hệ thống trạm sạc.

Mới đây, TPHCM cũng vừa ban hành Kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm và quản lý chất lượng không khí giai đoạn 2026–2030, tầm nhìn đến năm 2045 (Kế hoạch).

Để thực hiện Kế hoạch trên, Thành phố giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp các sở, ngành và đơn vị liên quan triển khai: Thiết lập và thực hiện "vùng phát thải thấp" (LEZ), tiến tới hạn chế phương tiện không đáp ứng tiêu chuẩn khí thải; quy hoạch và điều tiết các tuyến đường chuyên dụng cho xe trọng tải lớn, xe chở vật liệu xây dựng; tổ chức điều tiết giao thông tại các khu vực cấp phường vào giờ cao điểm nhằm giảm ùn tắc và phát thải.

Không chỉ tập trung vào giao thông, Kế hoạch còn đặt ra yêu cầu kiểm soát chặt các nguồn phát thải lớn từ hoạt động công nghiệp và xây dựng; tăng cường vệ sinh môi trường đô thị, xử lý bụi trên các tuyến đường; đồng thời phát triển hệ thống cây xanh nhằm cải thiện chất lượng không khí.

Linh Văn