Bí thư Thành ủy TPHCM: Biến quyền hạn được trao thành cơ chế, nguồn lực phát triển
(Chinhphu.vn) - Sáng 21/9, HĐND TPHCM khai mạc kỳ họp thứ 5, khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031 để xem xét, quyết định nhiều nội dung quan trọng thuộc thẩm quyền, phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố.

Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang phát biểu tại Kỳ họp - Ảnh: chinhphu.vn/Lê Anh
Phát biểu tại Kỳ họp, Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang nhấn mạnh, Kỳ họp lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Luật Phát triển đô thị đã tạo ra một khuôn khổ pháp lý mới, trao cho Thành phố nhiều thẩm quyền lớn hơn, chủ động hơn trong việc giải quyết những vấn đề đặt ra từ thực tiễn phát triển của một đô thị đặc biệt.
Tại Kỳ họp này, HĐND Thành phố sẽ xem xét, quyết định nhiều nghị quyết trên các lĩnh vực quan trọng như: Tài chính - ngân sách; đất đai, tài nguyên, môi trường; quy hoạch và phát triển đô thị; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; giáo dục, y tế, nguồn nhân lực và nhiều lĩnh vực thiết yếu khác.
Theo Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang, điều quan trọng nhất cần thống nhất là chúng ta không ban hành những nghị quyết này chỉ để hoàn thành một yêu cầu về mặt pháp lý. Ý nghĩa lớn hơn là phải biến những quyền hạn mà Quốc hội đã trao thành cơ chế cụ thể; từ cơ chế khơi thông được nguồn lực và từ nguồn lực phải tạo ra những kết quả phát triển thực sự cho Thành phố.
Quyền hạn được trao là điều kiện rất quan trọng, nhưng quyền hạn tự nó không tạo ra kết quả. Nếu Luật đã trao quyền nhưng chúng ta chậm cụ thể hóa; nghị quyết được ban hành nhưng khó thực hiện; chính sách có nhưng người dân, doanh nghiệp không tiếp cận được thì những quyền hạn đó chưa thực sự tạo ra giá trị.
Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang đề nghị đại biểu HĐND Thành phố tập trung thảo luận, xem xét kỹ một số vấn đề.
Thứ nhất, phải đặt chất lượng, tính khả thi và hiệu quả thực tế của từng nghị quyết lên hàng đầu.
Số lượng nghị quyết được thông qua không phải là thước đo quan trọng nhất của Kỳ họp. Điều quan trọng là sau mỗi nghị quyết, chúng ta giải quyết được vấn đề gì của Thành phố.
Mỗi chính sách phải bảo đảm đúng thẩm quyền, đúng pháp luật, đồng bộ với hệ thống pháp luật; đồng thời phải rõ đối tượng, rõ điều kiện, rõ trách nhiệm và đủ cụ thể để tổ chức thực hiện.
Tinh thần của Luật Phát triển đô thị là tăng tính chủ động cho Thành phố. Vì vậy, nghị quyết của HĐND cũng phải thể hiện được tinh thần đó. Một chính sách tốt không chỉ đúng về mặt pháp lý, mà còn phải thực hiện được trong thực tế.
Thứ hai, phải sử dụng đúng và sử dụng hiệu quả không gian chính sách được trao để khơi thông nguồn lực, tạo động lực mới cho phát triển Thành phố.
Theo Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang, đây là một trong những giá trị lớn nhất của Luật. Trước đây, có những vấn đề Thành phố nhìn thấy, có những việc Thành phố muốn làm nhưng chưa có đầy đủ cơ sở pháp lý. Bây giờ, khi khuôn khổ pháp lý đã được mở ra, chúng ta phải thay đổi cách nghĩ, cách làm.
Không nên chỉ dừng lại ở câu hỏi: Quy định cho phép chúng ta làm gì. Mà phải đặt câu hỏi cao hơn: Trong phạm vi pháp luật cho phép, chúng ta có thể làm gì tốt hơn cho sự phát triển của Thành phố.
Không tự thu hẹp quyền của mình, nhưng cũng tuyệt đối không vượt ra ngoài giới hạn của pháp luật. Phải chủ động, sáng tạo, nhưng đồng thời phải công khai, minh bạch và bảo đảm trách nhiệm giải trình. Quyền hạn lớn hơn nhất thiết phải đi liền với trách nhiệm lớn hơn.
Các chính sách trình Kỳ họp lần này liên quan trực tiếp đến nhiều nguồn lực rất quan trọng của Thành phố: Tài chính, ngân sách phải được sử dụng hiệu quả hơn; đất đai phải được đưa vào sử dụng đúng mục đích, phát huy giá trị cao hơn; quy hoạch phải thực sự dẫn dắt phát triển và tạo không gian cho đầu tư; khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phải đi vào sản phẩm, vào hoạt động sản xuất, kinh doanh và năng suất của nền kinh tế; các chính sách về giáo dục, y tế và nguồn nhân lực phải hướng trực tiếp đến nâng cao chất lượng sống và chất lượng nguồn nhân lực của Thành phố.
"TPHCM không thiếu tiềm năng. Vấn đề là phải biến tiềm năng thành nguồn lực; biến nguồn lực thành động lực và cuối cùng phải biến động lực thành kết quả phát triển cụ thể", Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang nêu rõ.
Thứ ba, nghị quyết được ban hành phải gắn ngay với trách nhiệm tổ chức thực hiện, sản phẩm đầu ra và khả năng đo lường kết quả.
Chính sách hỗ trợ thì phải biết có bao nhiêu đối tượng thực sự được thụ hưởng. Cơ chế mới thì phải xác định được bao nhiêu vướng mắc được tháo gỡ, bao nhiêu dự án được triển khai. Thủ tục mới thì phải xác định được giảm bao nhiêu thời gian, bao nhiêu chi phí. Nguồn lực mới thì phải đánh giá được huy động thêm bao nhiêu nguồn lực xã hội. Và quan trọng nhất, người dân và doanh nghiệp phải cảm nhận được sự thay đổi
Thứ tư, phải tăng cường giám sát việc thực hiện nghị quyết, đồng thời gắn phân cấp, phân quyền với kiểm soát quyền lực và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ.
Nghị quyết của HĐND phải sống trong thực tiễn, chứ không chỉ nằm trong hồ sơ. Mặt khác, khi quyền hạn được mở rộng thì yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ cũng phải cao hơn.
Quan điểm của Thành phố rất rõ: Cán bộ quyết định đúng thẩm quyền, đúng quy định, công khai, minh bạch, không vụ lợi, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung thì phải được bảo vệ và tạo điều kiện để thực hiện nhiệm vụ.
"Chúng ta không thể yêu cầu cán bộ đổi mới, sáng tạo nhưng khi họ thực hiện đúng quy định, vì lợi ích chung mà gặp khó khăn thì lại để họ tự xoay xở. Ngược lại, nếu lợi dụng cơ chế, chính sách để vụ lợi, phục vụ lợi ích nhóm, gây thất thoát, lãng phí nguồn lực thì phải xử lý nghiêm.
Bảo vệ người dám làm đúng và kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng quyền lực không mâu thuẫn với nhau. Đó là hai mặt của cùng một yêu cầu: Quyền hạn phải đi cùng trách nhiệm và trách nhiệm phải được kiểm chứng bằng kết quả", Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang nhấn mạnh.
Bí thư Thành ủy TPHCM tin tưởng, với tinh thần trách nhiệm, sự chủ động và quyết tâm cao, các cơ chế, chính sách được HĐND Thành phố quyết định tại Kỳ họp lần này sẽ sớm đi vào cuộc sống, tạo thêm động lực để TPHCM phát triển nhanh hơn, bền vững hơn, khai thác tốt hơn những tiềm năng và lợi thế của mình, đồng thời phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.
Nhật Thy