Cơ hội để ngành công nghiệp văn hóa TPHCM bứt phá

Sau hợp nhất, TPHCM mở ra không gian phát triển rộng lớn, tạo điều kiện khai thác mạnh mẽ hơn các nguồn lực kinh tế - xã hội. Trong đó, công nghiệp văn hóa được xác định là một động lực mới, vừa tạo giá trị kinh tế, vừa lan tỏa bản sắc và sức mạnh mềm đô thị. Đây không chỉ là bước đi chiến lược mà còn là nền tảng cho một chặng đường dài, đưa TPHCM trở thành trung tâm công nghiệp văn hóa hàng đầu cả nước và khu vực.

Không gian phát triển rộng lớn, tạo động lực tăng trưởng mới

TPHCM có tiềm năng to lớn trong phát triển các ngành công nghiệp sáng tạo như điện ảnh, biểu diễn, thời trang, quảng cáo, du lịch văn hóa và nội dung số. Trong thời gian qua, giá trị sản xuất của ngành công nghiệp văn hóa (CNVH) tại TPHCM tăng mạnh từ mức tỉ trọng 3,54% tổng GRDP năm 2020 lên 5,7% tổng GRDP vào năm 2025, khẳng định vai trò ngày càng lớn của ngành công nghiệp văn hóa trong cơ cấu kinh tế của đô thị.

Theo Thạc sĩ Đoàn Ngọc Duy, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Hoa Sen, đề án phát triển ngành CNVH của TPHCM (đề án) là một chủ trương rất thiết thực và quan trọng, không chỉ tập trung vào khía cạnh văn hóa nghệ thuật mà còn mở rộng sang kinh tế, xã hội và phát triển bền vững. Việc xây dựng công nghiệp văn hóa còn kích hoạt nhiều ngành nghề khác như du lịch, quảng cáo, thời trang, xuất khẩu nội dung số… Từ đó tạo ra nhiều việc làm, chất lượng cao và nâng cao đời sống tinh thần cho người dân thành phố. "Đây là động lực tăng trưởng mới, chuyển hóa giá trị văn hóa thành sản phẩm có giá trị kinh tế cao, phù hợp với xu thế phát triển của kinh tế tri thức" Thạc sĩ Đoàn Ngọc Duy chia sẻ.

Ở nhiều nước, công nghiệp văn hóa đã trở thành ngành trụ cột trong phát triển kinh tế của đất nước. Tiêu biểu như Hàn Quốc, phát triển mạnh mẽ và có ảnh hưởng tới toàn cầu nhờ sự phát triển của ngành công nghiệp điện ảnh, âm nhạc, đóng góp hàng chục tỷ USD mỗi năm cho GDP và mở rộng ảnh hưởng mềm ra toàn thế giới.

"Điều này cho thấy khi văn hóa được xem như một sản phẩm kinh tế thực thụ, được đầu tư bài bản và cạnh tranh trên thị trường quốc tế, thì khả năng tạo ra giá trị gia tăng là rất lớn, không chỉ cho lĩnh vực văn hóa mà còn cho cả nền kinh tế nói chung", Thạc sĩ Đoàn Ngọc Duy nhấn mạnh.

Nhân lực chất lượng cao là điểm mấu chốt

Với TPHCM, một "siêu đô thị" của cả nước và khu vực, việc tập trung phát triển công nghiệp văn hóa mang lại nhiều lợi ích thiết thực: Đa dạng hóa động lực tăng trưởng kinh tế, gia tăng giá trị thương hiệu thành phố, thúc đẩy kinh tế đêm và đời sống sáng tạo.

Theo Thạc sĩ Đoàn Ngọc Duy, trong bối cảnh hội nhập quốc tế, phát triển nhân lực chất lượng cao là điểm mấu chốt để đề án phát triển ngành công nghiệp văn hóa TPHCM đi vào thực tế và phát huy hiệu quả cao.

Trong đó, phát triển nhân lực CNVH cần gắn chặt hai yếu tố: Nuôi dưỡng tài năng và chuẩn hóa năng lực hội nhập. Hội nhập CNVH không chỉ là giao tiếp ngoại ngữ, mà quan trọng hơn là "năng lực đối thoại liên văn hóa" có chiều sâu. Thêm vào đó, bài toán nhân lực cần được nhìn rộng hơn, không chỉ dừng ở đào tạo thế hệ trẻ, mà phải nâng cao năng lực cho toàn bộ các thành phần đang tham gia trong chuỗi giá trị văn hóa của Thành phố.

Ở góc độ giáo dục, các trường đại học không chỉ tham gia đào tạo chính quy mà còn có thể là đối tác chiến lược trong đào tạo nâng cao và đào tạo theo đặt hàng cho Thành phố. Trong đó có những ngành mới về sáng tạo nội dung, sản xuất điện ảnh, thiết kế thời trang và nghệ thuật số sẽ giúp TPHCM đáp ứng nhu cầu nhân lực chuyên môn sâu, phục vụ thiết thực đề án này.

DN đồng hành cùng Thành phố đẩy mạnh phát triển công nghiệp văn hóa

Bà Đoàn Thị Thanh Trà, Phó Tổng Giám đốc Dịch vụ Lữ hành Saigontourist đánh giá, đề án này không nhìn du lịch văn hóa như một lĩnh vực độc lập, mà đặt trong tổng thể hệ sinh thái công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo, gắn với nghệ thuật, điện ảnh, không gian sáng tạo, công nghệ số và kinh tế đêm. Đây là cách tiếp cận hiện đại, phù hợp với xu thế quốc tế và đặc thù của một đô thị năng động như TPHCM.

"Ở góc độ doanh nghiệp lữ hành, chúng tôi cho rằng định hướng này mở ra dư địa rất lớn để hình thành những sản phẩm du lịch văn hóa có chiều sâu, có bản sắc và giá trị gia tăng cao, đồng thời góp phần nâng cao sức cạnh tranh của du lịch Thành phố trong khu vực", bà Trà cho biết.

Đồng hành cùng định hướng phát triển này, Saigontourist tập trung vào ba giải pháp chính. Thứ nhất là phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa đặc trưng, bám sát định hướng của Thành phố, như các chương trình du lịch di sản - sáng tạo, tour du lịch đêm kết hợp nghệ thuật biểu diễn, điện ảnh, ẩm thực và các sự kiện văn hóa lớn.

Thứ hai là tăng cường liên kết đa ngành, phối hợp với các đơn vị nghệ thuật, nhà hát, không gian sáng tạo, đơn vị tổ chức sự kiện để hình thành chuỗi sản phẩm có tính hệ sinh thái, thay vì những sản phẩm rời rạc, đơn lẻ.

Thứ ba là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số, từ thiết kế trải nghiệm, thuyết minh đa ngôn ngữ đến kể chuyện điểm đến bằng công nghệ số, nhằm nâng cao chất lượng trải nghiệm và phù hợp với xu hướng du lịch hiện đại."Quan trọng hơn, chúng tôi xác định đây là một quá trình hợp tác lâu dài, trong đó doanh nghiệp cùng Thành phố thử nghiệm, hoàn thiện và từng bước nâng tầm các sản phẩm du lịch văn hóa theo chuẩn quốc tế" bà Đoàn Thị Thanh Trà nhấn mạnh.

Phó Tổng Giám đốc Dịch vụ Lữ hành Saigontourist tin tưởng, về lâu dài, khi các sản phẩm công nghiệp văn hóa được đầu tư bài bản, có thương hiệu, được bảo hộ và kết nối thị trường hiệu quả, TPHCM hoàn toàn có cơ sở để hình thành những sản phẩm du lịch văn hóa có sức cạnh tranh khu vực, góp phần định vị Thành phố là điểm đến sáng tạo, năng động và giàu bản sắc.

Định vị hình ảnh TPHCM như một điểm đến lễ hội

Cùng với các DN lữ hành, thời gian qua, các doanh nghiệp, đơn vị tổ chức sự kiện cũng tích cực phối hợp với Thành phố nhằm "nâng tầm" các sự kiện văn hóa, tạo điểm nhấn thu hút du khách. Qua đó, xây dựng hình ảnh TPHCM như một điểm đến lễ hội và trải nghiệm đô thị. Từ đó, góp phần thúc đẩy ngành công nghiệp văn hóa của Thành phố ngày càng lan tỏa và phát triển bền vững.

Các sự kiện như: Hội chợ Du lịch quốc tế TPHCM (ITE HCMC), Lễ hội Sông nước, Lễ hội Áo dài… tiếp tục tạo dấu ấn, lan tỏa hình ảnh Thành phố năng động, giàu bản sắc. Trong tháng cuối năm, Thành phố bùng nổ bởi 2 sự kiện mang tầm quốc tế là Tuần lễ Du lịch TPHCM, tạo ra một không gian trải nghiệm sống động, lan tỏa tinh thần lễ hội, kích cầu du lịch - thương mại - ẩm thực cuối năm. Cùng với đó là Liên hoan Âm nhạc Quốc tế TPHCM với tên gọi "Hozo City Tết Fest".

Bà Nguyễn Thanh Giang, Tổng giám đốc The Purpose Group, đơn vị tổ chức chương trình "Hozo City Tết Fest", cho biết: Với "Hozo City Tết Fest", chúng tôi xem lễ hội là một nền tảng xây dựng thương hiệu văn hóa, nơi các giá trị Việt Nam được chuyển hóa thành trải nghiệm mang tính chuẩn mực và nhất quán.

"Từ định hướng đó, chúng tôi không ngừng khởi xướng và kết nối đa bên, thúc đẩy các sáng kiến gắn liền với tinh thần trẻ trung, năng động và sáng tạo của TPHCM, định vị hình ảnh Thành phố như một điểm đến lễ hội và trải nghiệm đô thị trên bản đồ quốc tế, đồng hành cùng mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội lâu dài", bà Giang chia sẻ.

NSND Nguyễn Thị Thanh Thuý, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM đánh giá, các hoạt động văn hóa nghệ thuật như "Hozo City Tết Fest" không chỉ mang ý nghĩa giải trí mà còn góp phần định hình bản sắc văn hóa đô thị, góp phần phát triển hài hòa giữa kinh tế và văn hóa.

Lê Anh - Minh Thi