Luật Phát triển đô thị thúc đẩy Trung tâm Tài chính trở thành “hạ tầng vốn” cho tăng trưởng của TPHCM

Đáng chú ý, Luật dành cơ chế thúc đẩy phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TPHCM, cho phép HĐND TPHCM quy định việc phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình tại trung tâm để huy động vốn cho các dự án trọng điểm. Luật cũng quy định cơ chế kết nối trung tâm tài chính với khu thương mại tự do, khu logistics, cảng mở, khu công nghệ cao và các khu chức năng khác.

Trao đổi với phóng viên về những thay đổi sau khi Luật Phát triển đô thị được thông qua và cách biến cơ chế mới thành các thương vụ cụ thể, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC-HCMC, cho rằng thước đo quan trọng của VIFC-HCMC trong giai đoạn tới phải chuyển từ "có bao nhiêu thành viên" sang "dẫn được bao nhiêu vốn, tạo được bao nhiêu giao dịch và giải quyết được bao nhiêu nhu cầu vốn thực của nền kinh tế.

Tạo "đường dẫn" đưa vốn vào nền kinh tế thực

Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, điểm quan trọng nhất là Luật Phát triển đô thị giúp thay đổi cách nhìn về Trung tâm Tài chính quốc tế. VIFC-HCMC không nên chỉ được xem là một khu vực có cơ chế đặc thù để thu hút ngân hàng, quỹ đầu tư hay công ty tài chính quốc tế đến đặt văn phòng. Giá trị thực sự của một trung tâm tài chính nằm ở khả năng huy động, cấu trúc, phân bổ và luân chuyển vốn cho nền kinh tế.

Nghị quyết số 222/2025/QH15 và các nghị định hướng dẫn đã tạo "hệ điều hành" bên trong của VIFC-HCMC, gồm mô hình tổ chức, thành viên, cấp phép, ngoại hối, thuế, sandbox, giải quyết tranh chấp và các quy tắc vận hành. Luật Phát triển đô thị bổ sung một lớp rất quan trọng ở bên ngoài, tạo điều kiện để hệ sinh thái tài chính đó kết nối với doanh nghiệp, dự án, hạ tầng và nhu cầu phát triển của đô thị.

PGS.TS Nguyễn Hữu Huân cho rằng thay đổi đáng chú ý nhất là Luật mở một cầu nối pháp lý chính thức giữa thành viên VIFC-HCMC và các tổ chức trong nước có nhu cầu giao dịch, huy động vốn quốc tế. Thành viên VIFC-HCMC có thể cung cấp các dịch vụ tài chính và dịch vụ hỗ trợ theo phạm vi được cấp phép cho các tổ chức trong nước để thực hiện giao dịch và thu hút vốn quốc tế; đồng thời vẫn phải tuân thủ các yêu cầu về ngoại hối, phòng, chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố và quản lý nợ công.

Quy định này có ý nghĩa quan trọng. Nếu thành viên VIFC-HCMC chỉ giao dịch với nhau trong một vòng khép kín, Trung tâm rất dễ trở thành một "ốc đảo tài chính": có ưu đãi, có tên tuổi quốc tế nhưng ít tác động đến nền kinh tế. Khi doanh nghiệp và dự án trong nước có thể tiếp cận có kiểm soát hệ sinh thái dịch vụ của VIFC-HCMC, Trung tâm mới thực sự trở thành cửa ngõ huy động vốn quốc tế.

Một doanh nghiệp hoặc dự án đủ điều kiện khi đó không chỉ tiếp cận nguồn vốn vay, mà còn có thể sử dụng cả một chuỗi dịch vụ như tư vấn cấu trúc vốn, xếp hạng tín nhiệm, kiểm toán, tư vấn pháp lý, bảo lãnh phát hành, thu xếp khoản vay hợp vốn, quản trị ngoại hối, bảo hiểm, lưu ký, thanh toán và quản trị rủi ro. Đây chính là chuỗi giá trị tạo nên sức mạnh của các trung tâm tài chính lớn trên thế giới.

Cùng với cơ chế phát hành sản phẩm tài chính quốc tế qua VIFC-HCMC, Thành phố có thể từng bước hình thành năng lực phát hành trái phiếu quốc tế, trái phiếu xanh, trái phiếu công trình, quỹ đầu tư hạ tầng, các sản phẩm cấu trúc hoặc những công cụ huy động vốn khác theo khuôn khổ pháp lý được cho phép.

Điều quan trọng không chỉ là "có thêm sản phẩm", mà là hình thành đầy đủ chuỗi giá trị: Tạo thương vụ - cấu trúc - bảo lãnh, thu xếp - phân phối - giao dịch thứ cấp ngay tại TPHCM.

Động lực mới cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số của TPHCM

PGS.TS Nguyễn Hữu Huân cho rằng VIFC-HCMC giúp mở rộng nguồn vốn dài hạn ngoài tín dụng ngân hàng, đặc biệt từ các quỹ đầu tư hạ tầng, bảo hiểm, quỹ hưu trí, quỹ chủ quyền, quỹ tín dụng tư nhân và các nhà đầu tư tổ chức quốc tế.

Thứ hai, VIFC-HCMC có thể giúp giảm chi phí vốn. Một dự án được chuẩn hóa, có công bố thông tin tốt, xếp hạng tín nhiệm và được tiếp cận nhiều nhà đầu tư sẽ có khả năng huy động vốn với mức giá cạnh tranh hơn so với việc chỉ đàm phán song phương với một vài nguồn vốn.

Thứ ba, Trung tâm có thể giúp Thành phố chuyển hóa tài sản và dòng tiền trong tương lai thành nguồn lực đầu tư hiện tại. Ví dụ, các nguồn thu từ TOD, khai thác thương mại tại nhà ga, logistics, cảng biển, phí hạ tầng hoặc các hợp đồng dài hạn có thể được cấu trúc thành sản phẩm đầu tư phù hợp. Tuy nhiên, việc này phải nằm trong giới hạn an toàn tài khóa và có cơ chế định giá minh bạch.

Thứ tư, VIFC-HCMC có thể hình thành một hệ sinh thái dịch vụ giá trị gia tăng cao gồm tài chính, luật, kiểm toán, xếp hạng tín nhiệm, dữ liệu, công nghệ, an ninh mạng, quản trị rủi ro và trọng tài. Đây không chỉ là hạ tầng hỗ trợ vốn mà còn có thể trở thành một ngành dịch vụ xuất khẩu của TPHCM.

Thứ năm, vốn quốc tế mang theo kỷ luật thị trường. Khi một dự án muốn tiếp cận nhà đầu tư quốc tế, chủ đầu tư phải nâng chuẩn quản trị, công bố thông tin, kiểm toán, thực hiện các yêu cầu về môi trường - xã hội và bảo đảm kỷ luật hợp đồng. Điều này có thể góp phần nâng cao chất lượng chuẩn bị và quản trị dự án của Thành phố.

"Từ góc độ đó, VIFC-HCMC không chỉ là nơi tập trung các định chế tài chính quốc tế, mà cần được nhìn nhận như một "hạ tầng vốn" của TPHCM. Khi kết nối được nguồn vốn quốc tế với các dự án có khả năng tạo tăng trưởng, Trung tâm sẽ góp phần mở rộng không gian huy động vốn, thúc đẩy đầu tư và tạo thêm động lực để Thành phố thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số", PGS.TS Nguyễn Hữu Huân chia sẻ.

Lê Anh