Tăng hợp tác công nghệ, phát triển nhân lực robot
(Chinhphu.vn) - Hợp tác giữa doanh nghiệp Trung Quốc với doanh nghiệp, trường đại học và cơ sở nghiên cứu tại Việt Nam mở ra cơ hội tiếp cận công nghệ robot, thúc đẩy tự động hóa và phát triển nhân lực phục vụ sản xuất thông minh.
Robot trình diễn tại Không gian giới thiệu sản phẩm, dịch vụ tăng trưởng xanh TPHCM lần thứ 4 năm 2026 (GRECO 2026)
Tại Hội thảo Việt Nam – Trung Quốc với chủ đề "Kết nối sản xuất, logistics và chuỗi giá trị toàn cầu", diễn ra ngày 29/10 trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026, ông Từ Châu, Quyền Tổng Lãnh sự Trung Quốc tại TPHCM, nhận định hợp tác giữa doanh nghiệp hai nước đang mở rộng từ thương mại hàng hóa sang kết nối chuỗi cung ứng, trao đổi công nghệ và chia sẻ tri thức. Sản xuất thông minh, quản lý quy trình, kiểm soát chất lượng và đào tạo nhân lực là những lĩnh vực còn nhiều dư địa hợp tác.
Theo các chuyên gia, robot và tự động hóa đang mở ra hướng hợp tác giữa doanh nghiệp, cơ sở nghiên cứu và trường đại học hai nước. Báo cáo Vietnam Industrial Robotics Market Size, Share & Forecast của Ken Research đánh giá, thị trường robot công nghiệp Việt Nam ước tính đạt 112 triệu USD năm 2025 và dự báo tăng trưởng 12,88%/năm trong giai đoạn 2026–2031.
Theo PGS.TS. Nguyễn Quốc Chí, Phó Trưởng khoa Cơ khí, Trường Đại học Bách khoa – Đại học Quốc gia TPHCM, kinh nghiệm phát triển robot của Trung Quốc có thể tạo cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận các công nghệ và giải pháp phù hợp.
Tuy nhiên, thách thức không chỉ nằm ở triển khai thí điểm mà còn ở khả năng vận hành ổn định, lâu dài. Doanh nghiệp cần bảo đảm nguồn cung phụ tùng, khả năng sửa chữa nhanh và hỗ trợ kỹ thuật tại chỗ.
Bên cạnh đầu tư thiết bị, cần tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp và trường đại học thông qua nghiên cứu chung, hội thảo và tài trợ thiết bị đào tạo. Qua đó, sinh viên và kỹ sư có điều kiện thực hành, tiếp cận công nghệ và nắm rõ yêu cầu vận hành, tích hợp, bảo trì robot trong môi trường sản xuất thực tế.
Mới đây, Công ty CP AI đã ký kết thỏa thuận hợp tác với Liên minh Phát triển công nghiệp Robot Trung Quốc (CDRA) và Trường Đại học Công nghệ TPHCM (HUTECH), hướng tới kết nối hoạt động nghiên cứu, đào tạo với nhu cầu ứng dụng robot trong công nghiệp.
Theo định hướng của liên minh, các bên sẽ kết nối nguồn lực công nghệ, vốn và chuỗi cung ứng để thúc đẩy nghiên cứu, tích hợp giải pháp, thử nghiệm ứng dụng và hợp tác quốc tế. Phạm vi hợp tác gồm robot công nghiệp, robot cộng tác, robot hình người, robot dịch vụ, linh kiện cốt lõi, phần mềm và các nền tảng hỗ trợ.
Ông Đỗ Thanh Sơn, Chủ tịch AICAP, cho biết đội ngũ kỹ sư Việt Nam có năng lực phát triển phần mềm và thuật toán điều khiển, tạo cơ sở để tham gia sâu hơn vào nghiên cứu, tích hợp và phát triển giải pháp robot. Việc kết nối doanh nghiệp công nghệ với các cơ sở giáo dục, nghiên cứu sẽ giúp kỹ sư tăng cơ hội tiếp cận công nghệ, thực hành và phát triển giải pháp phù hợp với nhu cầu trong nước.
Định hướng này phù hợp với Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ cũng xác định robot và tự động hóa là một trong 10 nhóm công nghệ chiến lược; robot di động tự hành và robot công nghiệp thuộc danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược.
Theo số liệu của Bộ Giáo dục và Đào tạo, quy mô người học nhóm ngành STEM, trong đó chủ đạo là các ngành công nghệ – kỹ thuật, tăng từ 543.652 người năm học 2021–2022 lên 685.800 người năm học 2024–2025, tương đương mức tăng khoảng 26,1%.
Năm 2025, nhóm ngành công nghệ chiến lược, kỹ thuật then chốt tuyển sinh 132.388 sinh viên. Các lĩnh vực này bao gồm trí tuệ nhân tạo (AI), robot, tự động hóa và công nghệ bán dẫn, góp phần cung cấp nhân lực cho quá trình phát triển, ứng dụng và làm chủ công nghệ trong sản xuất.
Linh An
