Tìm giải pháp phát triển bền vững chợ đầu mối ở TPHCM

27/12/2023 7:14 PM

(Chinhphu.vn) - Đẩy mạnh đầu tư cơ sở vật chất, chuẩn hóa quy trình vận hành và tiến đến thực hiện chuyển đổi số trong mô hình hoạt động kinh doanh 3 chợ đầu mối tại TPHCM là cấp thiết.

Đây là ý kiến được nhiều đại biểu đưa ra tại hội thảo "Tổ chức hoạt động chợ đầu mối trong ngắn hạn nhằm thích ứng với yêu cầu kiểm soát dịch bệnh và khởi đầu cho việc hướng đến mô hình hiện đại" do Sở Công Thương TPHCM tổ chức ngày 27/12.

Sau 20 năm hoạt động, 3 chợ đầu mối Bình Điền, Thủ Đức, Hóc Môn tại TPHCM đã quá tải. Mô hình tổ chức hoạt động của các chợ đầu mối này đã bộc lộ những hạn chế, bất cập, chưa theo kịp sự phát triển kinh tế - xã hội.

Các chuyên gia cho rằng trong khi xu hướng mua bán online lên ngôi, chợ truyền thống tại TPHCM rơi vào tình trạng ế ẩm, vắng khách. Các chợ đầu mối đang đứng trước áp lực cạnh tranh rất lớn. Để vượt qua thách thức này, chuyển đổi số chính là cơ hội của tiểu thương và doanh nghiệp tại các chợ.

Thực tế hiện nay, trong xu hướng mua sắm hàng ngày, nhiều người Việt đã chuyển sang mua sắm trên các nền tảng số và mạng xã hội như Tiktok Shop, Shopee, Lazada, Tiki, Sendo... với đa dạng các mặt hàng phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng hàng ngày, bao gồm cả thực phẩm tươi sống và thực phẩm chế biến vốn trước đây là thế mạnh của chợ truyền thống.

Kết quả thống kê từ Cục Thương mại điện tử (Bộ Công Thương) cho thấy sau đại dịch COVID-19, từ năm 2021 đến nay, lĩnh vực thương mại điện tử tăng trưởng rất nhanh, riêng năm 2023, con số này dự kiến đạt 20,5 tỉ USD, tăng 25% so với năm 2022.

Theo TS. Lê Thị Hải Yến, đại diện nhóm nghiên cứu Trường Đại học Kinh tế - Luật TPHCM, mua sắm ở chợ truyền thống vẫn sở hữu những yếu tố đặc trưng được người tiêu dùng Việt đánh giá cao và tiếp tục lựa chọn. Tuy nhiên, mô hình chợ truyền thống hiện hành không còn thoả mãn được những yêu cầu và thói quen mới của người tiêu dùng trong thời đại số. Từ thực tế này, TS. Yến cho rằng bản thân chợ truyền thống phải chuyển mình về chất theo hướng phát triển bền vững và ứng dụng công nghệ hiện đại.

Ở góc độ cơ quan quản lý nhà nước, đại diện Sở Thông tin và Truyền thông TPHCM cho biết, có 4 trụ cột cơ bản cần quan tâm trong chuyển đổi số các chợ đầu mối, gồm: nguồn nhân lực số, quy trình kinh doanh mới, công nghệ và dữ liệu. Nếu như thiếu một trong 4 yếu tố này thì quá trình chuyển đổi số sẽ gặp nhiều khó khăn, tỉ lệ thành công không cao.

Ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó Giám đốc Sở Công Thương TPHCM, cho biết Thành phố đang nghiên cứu mô hình mới của hệ thống chợ đầu mối đáp ứng 5 yêu cầu: hình thành được mô hình chợ đầu mối theo hướng hiện đại, giải quyết vấn đề vệ sinh, an toàn thực phẩm và bảo đảm nguồn cung lương thực ổn định; hình thành các hệ thống kiểm soát từ đầu vào, đến khi hàng hóa ra khỏi chợ về các kênh bán lẻ; chú trọng công tác xây dựng thương hiệu và hướng đến xuất khẩu; bảo đảm bộ máy quản lý, đáp ứng sự vận hành của một chợ đầu mối hiện đại; bảo đảm cơ chế thực thi đối với mô hình quản lý, vận hành chợ đầu mối trong bối cảnh chuyển đổi số.

Hiện nay, TPHCM có 03 chợ đầu mối và 221 chợ truyền thống, lượng nông sản cung ứng thị trường Thành phố thông qua 03 chợ đầu mối đạt bình quân 7.600 tấn/ngày, gồm 800 tấn thịt gia súc, gia cầm, 1.200 tấn thủy hải sản, 5.600 tấn rau củ quả. Dự kiến, vào thời điểm cận Tết Nguyên đán Giáp thìn 2024, lượng hàng nhập về chợ tăng khoảng 80% so với ngày thường, lên đến 13.000-15.000 tấn/ngày.

Anh Lê