TPHCM kiến tạo hệ sinh thái đầu tư liên vùng

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh yêu cầu liên kết vùng được đặt ra ở tầm cao hơn, nhất là sau khi Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 28/8/2026 về phát triển vùng được ban hành và Luật Phát triển đô thị được Quốc hội thông qua.

Theo định hướng này, liên kết vùng không chỉ dừng ở phối hợp giữa các địa phương theo địa giới hành chính mà hướng tới hình thành không gian phát triển kinh tế thống nhất, trong đó quy hoạch mở ra không gian phát triển, hạ tầng tăng cường kết nối, cơ chế khơi thông nguồn lực và các dự án đầu tư tạo giá trị thực chất cho người dân, doanh nghiệp.

Từ xúc tiến đầu tư riêng lẻ đến hệ sinh thái đầu tư liên vùng

Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Bùi Minh Thạnh khẳng định, liên kết vùng đã trở thành yêu cầu tất yếu của quá trình phát triển.

TPHCM mong muốn cùng các địa phương chuyển từ tư duy “xúc tiến đầu tư riêng lẻ” sang “kiến tạo hệ sinh thái đầu tư của toàn vùng”. Theo đó, nhà đầu tư khi tìm đến TPHCM không chỉ tiếp cận các cơ hội tại Thành phố mà còn có thể tiếp cận bức tranh và danh mục đầu tư của cả vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).

Theo Phó Chủ tịch UBND TPHCM Bùi Minh Thạnh, Đông Nam Bộ và ĐBSCL có nhiều lợi thế bổ trợ. TPHCM có thế mạnh về thị trường, tài chính, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và kết nối quốc tế; các địa phương trong vùng có thế mạnh về công nghiệp, nông nghiệp, năng lượng, logistics, nguyên liệu và không gian phát triển.

Việc kết nối các lợi thế này sẽ góp phần hình thành các chuỗi giá trị liên vùng, nâng cao hiệu quả thu hút đầu tư và sức cạnh tranh của toàn khu vực.

Để hiện thực hóa định hướng trên, lãnh đạo UBND TPHCM đề xuất các địa phương tập trung 3 nhiệm vụ: rà soát, lựa chọn các dự án có khả năng hình thành chuỗi giá trị liên vùng, gắn xúc tiến đầu tư với quy hoạch không gian phát triển; kết nối thực chất dự án với nguồn vốn, công nghệ và thị trường thông qua các định chế tài chính và mạng lưới quốc tế của TPHCM; chuyển từ kết nối tại hội nghị sang triển khai trên thực địa, xác định rõ đầu mối, tiến độ và cơ chế theo dõi để từng kết nối đạt kết quả cụ thể.

Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TPHCM (ITPC) được giao chủ trì, phối hợp với các địa phương xây dựng chương trình xúc tiến đầu tư liên vùng theo phương châm “ít nhưng trọng điểm”, lựa chọn đúng dự án, đúng nhà đầu tư và theo sát quá trình triển khai.

Chuẩn hóa danh mục, theo dõi từng kết nối trên nền tảng số

Ông Phạm Quang Nhật, Giám đốc ITPC, cho biết TPHCM sẽ phối hợp với các địa phương chuẩn hóa danh mục cơ hội đầu tư theo chuỗi giá trị và mức độ sẵn sàng; đồng thời xây dựng hồ sơ theo dõi từng kết nối trên nền tảng số.

Đối với các đề xuất có khả năng triển khai, ITPC sẽ kết nối với cơ quan, đối tác phù hợp và theo dõi tiến độ đến khi có kết quả; định kỳ rà soát các kết nối để làm cơ sở xây dựng chương trình xúc tiến đầu tư giai đoạn 2027-2030.

Cách làm này nhằm chuyển hoạt động xúc tiến đầu tư từ cung cấp thông tin, tổ chức gặp gỡ sang đồng hành xuyên suốt với dự án, từ xác định nhu cầu, kết nối nhà đầu tư đến theo dõi tiến độ triển khai. Qua đó, TPHCM phát huy vai trò đầu mối kết nối thị trường, tài chính, công nghệ và mạng lưới quốc tế với nguồn lực, lợi thế sản xuất và không gian phát triển của toàn vùng, góp phần chuyển các kết nối đầu tư thành dự án cụ thể và chuỗi giá trị liên vùng.

Đề xuất 5 cơ chế tài chính - đầu tư

Cùng với đổi mới phương thức xúc tiến đầu tư, tại hội nghị, Sở Tài chính TPHCM đề xuất 5 nhóm cơ chế tài chính - đầu tư nhằm tăng khả năng huy động, điều phối nguồn lực cho các dự án liên vùng, phù hợp với định hướng tại Nghị quyết số 27-NQ/TW, Nghị quyết số 09-NQ/TW và Luật Phát triển đô thị.

Một là, cơ chế “cùng góp vốn” đầu tư công trình liên vùng, cụ thể hóa nguyên tắc cùng quyết định, cùng góp vốn, cùng chịu trách nhiệm và cùng hưởng lợi; tạo cơ sở để các địa phương phối hợp sử dụng ngân sách đầu tư các công trình giao thông, hạ tầng kỹ thuật giáp ranh hoặc liên tỉnh.

Hai là, huy động nguồn vốn ngoài ngân sách thông qua đẩy mạnh hợp tác công - tư (PPP), khai thác giá trị gia tăng từ đất dọc các trục Vành đai 3, Vành đai 4 và các tuyến metro theo mô hình TOD; đồng thời nghiên cứu phát hành trái phiếu chính quyền địa phương phục vụ đầu tư phát triển.

Ba là, phát huy vai trò của Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TPHCM (VIFC-HCMC), tập trung huy động nguồn lực quốc tế, thúc đẩy phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, trái phiếu xanh; thu hút các quỹ đầu tư quốc tế và tập đoàn đa quốc gia tham gia các dự án hạ tầng số, hạ tầng phục vụ chuyển đổi xanh.

Bốn là, bảo đảm nguồn cung vật liệu xây dựng liên vùng. TPHCM đề xuất thiết lập cơ chế phối hợp với các tỉnh Đông Nam Bộ và ĐBSCL, bảo đảm nguồn cát san lấp, đá xây dựng hợp pháp, ổn định cho các công trình giao thông trọng điểm.

Năm là, phát triển tài chính xanh, thương mại hóa tín chỉ carbon và hình thành Quỹ đầu tư phát triển liên vùng. TPHCM đề xuất nghiên cứu định giá, kiểm kê, thương mại hóa tín chỉ carbon từ rừng ngập mặn Cần Giờ, rừng phòng hộ ven biển và các dự án chuyển đổi xanh; đồng thời nghiên cứu thành lập Quỹ Phát triển vùng để huy động nguồn lực ngoài ngân sách, phục vụ các công trình ứng phó biến đổi khí hậu, chống ngập, nâng cấp đê biển và bảo đảm sinh kế bền vững.

Các đề xuất nhằm tạo thêm công cụ huy động, phân bổ và điều phối nguồn lực cho các dự án liên vùng, nhất là những công trình khó triển khai hiệu quả nếu từng địa phương thực hiện riêng lẻ.

Lê Anh