Xây dựng chiến lược cho doanh nghiệp Việt thâm nhập thị trường Halal

Nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp mở rộng thị trường xuất khẩu, ngày 3/4, tại TPHCM, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TPHCM (ITPC) phối hợp với các đơn vị tổ chức hội thảo "Chiến lược Halal: Kết nối thực phẩm Việt vào thị trường khu vực vùng Vịnh (GCC) và Đông Nam Á".

Thị trường Halal đang nổi lên như một trụ cột mới của thương mại quốc tế, với quy mô toàn cầu hàng nghìn tỷ USD và tiếp tục tăng trưởng mạnh. Tuy nhiên, theo bà Hồ Thị Quyên, Phó Giám đốc ITPC, chỉ khoảng 0,2% doanh nghiệp Việt có sản phẩm đạt chứng nhận Halal, cho thấy dư địa khai thác còn rất lớn.

Theo bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TPHCM, Halal là thị trường có yêu cầu cao về tiêu chuẩn, chất lượng và tính minh bạch. Để tham gia sâu hơn, doanh nghiệp cần đầu tư đồng bộ từ quy trình sản xuất, chứng nhận đến xây dựng thương hiệu và năng lực cạnh tranh bền vững.

Cùng với đó, các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp Việt cần nhanh chóng hoàn thiện chứng nhận Halal, thiết kế bao bì phù hợp thị trường (song ngữ Anh - Arab) và đẩy mạnh khai thác thương mại điện tử - kênh đang chiếm hơn 80% giao dịch hàng tiêu dùng Halal tại khu vực Trung Đông.

Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TPHCM Lý Kim Chi cho rằng, việc đáp ứng tiêu chuẩn Halal có thể làm tăng chi phí ban đầu, nhưng khi đã thiết lập được hệ thống sản xuất phù hợp thì không còn là rào cản lớn. Quan trọng hơn, trong bối cảnh thị trường Trung Đông chịu tác động từ xung đột địa chính trị, doanh nghiệp không nên vì khó khăn trước mắt mà chậm lại. Doanh nghiệp phải chấp nhận chia sẻ lợi nhuận, giữ đơn hàng đã ký để có cơ hội phát triển mạnh khi thị trường hồi phục.

Đối với thị trường GCC, ông Đinh Công Tuấn, Trưởng Đại diện Văn phòng Dubai Chamber tại Việt Nam, đã phác họa bức tranh đầy tiềm năng của Dubai như một trung tâm trung chuyển và kết nối thương mại toàn cầu. "Với Chương trình Nghị sự Kinh tế Dubai (D33) cùng mạng lưới văn phòng quốc tế ngày càng mở rộng, Dubai đang tạo dựng môi trường đầu tư thuận lợi và đóng vai trò là cầu nối quan trọng giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường toàn cầu", ông Tuấn chia sẻ.

Ở góc độ thực tiễn, ông Tạ Xuân Hiển, Phó Chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp Việt Nam tại UAE, nhấn mạnh rằng chứng nhận Halal không chỉ áp dụng cho sản phẩm cuối cùng mà phải bao trùm toàn bộ chuỗi giá trị, từ nguyên liệu, chế biến đến vận chuyển.

Về chiến lược, ông Tạ Xuân Hiển khuyến nghị doanh nghiệp nên chọn UAE làm điểm tiếp cận ban đầu, xem đây là cửa ngõ trung chuyển để mở rộng sang toàn bộ 6 quốc gia thuộc GCC. Đồng thời, cần chuyển từ tư duy bán lẻ trực tiếp sang xây dựng hệ thống phân phối thông qua các nhà nhập khẩu và đối tác địa phương nhằm nâng cao hiệu quả thâm nhập thị trường.

Với thị trường ASEAN, theo bà Nguyễn Thị Ngọc Hằng, Giám đốc Marketing Văn phòng Chứng nhận Halal Việt Nam (HCA Việt Nam), ASEAN vốn được xem là "bàn đạp chiến lược" của doanh nghiệp Việt, nhờ vị trí gần và hơn 40% dân số là người Hồi giáo. Tuy nhiên mỗi quốc gia trong khu vực lại có hệ thống quản lý Halal riêng, không thể sử dụng một chứng nhận chung cho toàn bộ khu vực.

Cụ thể, tại Malaysia, tiêu chuẩn Halal do cơ quan JAKIM quản lý được áp dụng bắt buộc nghiêm ngặt đối với các sản phẩm giết mổ, trong khi các nhóm sản phẩm khác vẫn chủ yếu ở mức khuyến khích.

Trong khi đó, tại Singapore và Thái Lan, các quy định liên quan đến Halal hiện vẫn mang tính định hướng, chưa bắt buộc hoàn toàn đối với thực phẩm nhập khẩu.

Ngược lại, Indonesia - thị trường lớn nhất khu vực đã quy định bắt buộc chứng nhận Halal đối với toàn bộ thực phẩm và đồ uống nhập khẩu. Điều đáng lưu ý là thời hạn hoàn tất thủ tục chỉ còn vài tháng bởi sau mốc tháng 10/2026, doanh nghiệp không đáp ứng sẽ gần như không thể đưa hàng vào thị trường này. Do đó, doanh nghiệp Việt cần hoàn tất đăng ký chứng nhận để đảm bảo điều kiện pháp lý khi xuất khẩu vào thị trường này.

Linh Anh