TPHCM giải bài toán 'có tiền mà không tiêu được' như thế nào?

15/08/2024 1:37 PM

(Chinhphu.vn) - Theo TS. Trần Du Lịch, trong 3 trụ cột tăng trưởng kinh tế là đầu tư công, tiêu dùng và xuất khẩu thì đầu tư công đang là vấn đề rất "nóng". Tình trạng "có tiền nhưng không tiêu được" khiến cho tỉ lệ giải ngân thấp. Trong 6 tháng đầu năm, cả nước mới giải ngân được gần 30% và con số này ở TPHCM thậm chí chỉ đạt 15%.

TPHCM giải bài toán 'có tiền mà không tiêu được' như thế nào?- Ảnh 1.

Điễn đàn diễn ra sáng 15/8 tại TPHCM, do Báo Người Lao động tổ chức - Ảnh: BTC

Sáng 15/8, tại Diễn đàn Kinh tế Việt Nam phiên thứ 3 do Báo Người Lao động tổ chức với chủ đề "Tháo điểm nghẽn giải ngân đầu tư công", các đại biểu, chuyên gia đã cùng đề xuất các giải pháp nhằm thúc đẩy một trong 3 trụ cột tăng trưởng của nền kinh tế. Đặc biệt, đây là vấn đề "nhức nhối" tại TPHCM, khi lãnh đạo Thành phố rất quyết liệt nhưng kết quả giải ngân vẫn chưa như kỳ vọng.

Theo ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TPHCM (HUBA), Chủ tịch HĐTV Công ty Đầu tư tài chính nhà nước TPHCM (HFIC), những điểm nghẽn hiện nay tại TPHCM, đó là cơ chế quy hoạch, phê duyệt, đấu thầu; ngoài ra, vấn đề còn nằm ở cách thức vận hành, phối hợp không đồng bộ, nhịp nhàng giữa các cơ quan chức năng và chủ đầu tư.

"Nghị quyết 98/2013/QH15 hiện chỉ ở bước thăm dò, chưa tháo gỡ mạnh mẽ. Cần phân cấp phân quyền rõ ràng giúp TPHCM giải quyết vấn đề này hiệu quả. Bên cạnh đó, Thành phố cần có sự quyết liệt, mạnh dạn hơn trong vận dụng Nghị quyết 98", ông Hòa nói.

TPHCM giải bài toán 'có tiền mà không tiêu được' như thế nào?- Ảnh 2.

TS. Trần Du Lịch nêu ý kiến tại Diễn đàn - Ảnh: BTC

Về điều này, TS. Trần Du Lịch cho biết Nghị quyết 98 cho phép tách dự án thành 2 phần, gồm phần đền bù và xây dựng, từ đó tạm ứng ngân sách để đền bù trước nhằm giải quyết tắc nghẽn. Tuy nhiên, đối với những dự án đang thực hiện dang dở thì lại chưa áp dụng được. Nếu Nghị quyết 98 tiếp tục mở rộng phân cấp phân quyền về các thủ tục sẽ thúc đẩy tích cực đầu tư công và huy động nguồn lực, hạ tầng xã hội.

"Với Nghị quyết 98, TPHCM thuận lợi khi được quyết định các dự án thuộc nhóm A, rút ngắn được một phần thời gian thi thực hiện dự án. Tuy nhiên, khi quyết xong đến lúc triển khai thì 'trùng trùng điệp điệp' nội dung tiếp theo phải làm như quy định chung", chuyên gia này nhìn nhận.

Cũng theo TS. Trần Du Lịch, lãnh đạo TPHCM rất tâm huyết tập trung chỉ đạo giải ngân đầu tư công, gỡ từng điểm để bảo đảm đạt mục tiêu từ đây đến cuối năm triển khai nhanh với số vốn 79.000 tỷ đồng. Hiện UBND TPHCM và sở ngành liên quan đã phân loại nhóm dự án giải ngân được trong tháng 7,8,9,10/2024.

TPHCM giải bài toán 'có tiền mà không tiêu được' như thế nào?- Ảnh 3.

TS. Nguyễn Quốc Việt, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách, ĐHQG Hà Nội phát biểu tại Diễn đàn - Ảnh: VGP/Vũ Phong

Rút gọn bớt thủ tục

Theo TS. Nguyễn Quốc Việt, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách, ĐHQG Hà Nội, điểm mang tính chất giải pháp quan trọng là phải bớt những thủ tục.

"Nhiều khi chỉ vì an toàn nên chúng ta phải xin ý kiến tất cả các sở, ngành, đơn vị dù không có nội dung gì liên quan. Theo tôi, chỉ cần xin ý kiến đơn vị nào thật sự cần thiết và trong công văn phải ghi rõ thời hạn trả lời", ông Việt nói.

Ngoài ra, chuyên gia này đề xuất TPHCM phát triển đầu tư công gắn liền văn hóa, du lịch

Lấy kinh nghiệm từ Trung Quốc, ông Việt cho biết từng đến một vùng đất hoang, làng mạc kém phát triển ở thành phố Nam Kinh.

Nhưng chỉ một thời gian sau, địa phương ở đây đã kết hợp nguồn lực nhà nước, nguồn lực doanh nghiệp và người dân xây dựng cơ sở hạ tầng kết nối với thành phố lớn, kèm theo đó là xây dựng văn hóa, du lịch nông thôn sống động.

"Chính quyền phối hợp với người dân địa phương giải phóng mặt bằng, trả tiền đền bù, xây nhà tái định cư để ổn định chỗ ở và kết hợp lấy nhà cổ xưa của người dân chuyển thành cổ phần. Vì vậy, người dân vẫn được lao động ở nơi từng sinh sống và cuối năm được chia cổ tức", chuyên gia này cho biết và gợi ý TPHCM có thể phát triển theo hướng tương tự.

Theo Chủ tịch UBND TPHCM Phan Văn Mãi, tính đến ngày 10/8, Thành phố giải ngân được 13.218 tỷ đồng trên tổng số 79.263 tỷ đồng, đạt 16,7%. Kết quả này thấp hơn bình quân chung của cả nước và thấp hơn chỉ tiêu 6 tháng của Thành phố (30%).

Nguyên nhân là do giải quyết một số thủ tục liên quan đến đầu tư công như quy hoạch, giải phóng mặt bằng, thủ tục dự án còn chậm. Nhiều dự án lớn chờ áp dụng luật mới, như Luật Đất đai có hiệu lực từ 1/8/2024, Luật Đấu thầu có hướng dẫn từ tháng 4/2024.

Một số dự án lớn có vướng mắc về mặt pháp lý như dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng. Một số dự án có sử dụng cát san lấp trong hợp phần xây dựng, ví dụ như đường Vành đai 3 chậm nên ảnh hưởng đến khối lượng.

Thành phố phấn đấu giải ngân vốn đầu tư công cả năm đạt 95% theo các mốc sau: Tháng 8 phấn đấu đạt 16.200 tỷ đồng, đạt 20,4%; tháng 9 đạt 21.300 tỷ đồng, đạt 26,9%; tháng 10 đạt 30.400 tỷ đồng, đạt 38,4%; tháng 11 đạt 35.700 tỷ đồng, đạt 57,8%; tháng 12 đạt 68.000 tỷ đồng, đạt 85,9%; tháng 1/2025 đạt 74.900 tỷ, đạt 94,6%.

Anh Thơ

Top